Printer-friendly version
C�ng tr�nh NCKH c?a SV


Browse the glossary using this index

Special | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O
P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | ALL

?

:

NH?NG ??I M?I NGH? THU?T TI?U THUY?T C?A L� L?U TRONG �CHUY?N L�NG CU?I�

RENOVATIONS OF LE LUU�S NOVEL FEATURES IN�CUOI VILLAGE�S TALE�

SVTH: V? Xu�n Tri?u

L?p 06CVH2, Khoa Ng? V?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

GVHD: PGS.TS. Nguy?n Phong Nam

Khoa Ng? V?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

T�M T?T

B?ng nh?ng s? ph?n ri�ng, cu?c ??i ri�ng, qua ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i�, L� L?u ?� soi chi?u hi?n th?c d??i nhi?u chi?u k�ch kh�c nhau. Nh?ng trang ti?u thuy?t c?a �ng v� th?, �nh h�o quang d??ng nh? nh?t d?n v� c� khi m?t h?n. Thay v�o ?� l� ch?t ??i t? c?a m?i s? ph?n, m?i cu?c ??i v?i nh?ng l?m lem ??i th??ng nh?t. V� ??y ch�nh l� m?t trong nh?ng ?i?u m?i m? m� L� L?u ?�ng g�p cho n?n ti?u thuy?t Vi?t Nam th?i k? ??i m?i.

ABSTRACT

By its own destinies, personal lives in �Cuoi village�s tale�, Le Luu has reflected the reality in many different dimensions. The halo of his novel�s pages, therefore, seems to gradually fade and sometimes clear away. Instead, that is the privacy of its own destinies, personal lives with spattering of daily life. And that is one of the new things that Le Luu contributes to Vietnam novels in the innovation era.

M? ??U

* L� do ch?n ?? t�i

K? t? sau n?m 1975, V?n h?c Vi?t Nam ??ng tr??c nhu c?u m? r?ng h?n n?a trong vi?c ph?n �nh m?i m?t cu?c s?ng ?a d?ng v� ph?c t?p, khuynh h??ng s? thi v� c?m h?ng l�ng m?n nh?t d?n v� ???c thay th? b?i c?m h?ng ??i t? th? s?. C�c v?n ?? v? cu?c s?ng, gi� tr? ??o ??c, � th?c d�n ch?, v? c�i t�i� ?� tr? th�nh ch? ?? n?i b?t khi?n cho v?n h?c c�ng ??i m?i m?nh m?. Ng??i ta h�nh dung l?i con ng??i, thay ??i c�ch mi�u t?, s? d?ng ng�n ng?, gi?ng ?i?u m?i.

Tr??c th?c t? ??y bi?n ??ng c?a l?ch s?, ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i� c?a L� L?u ra ??i nh? m?t b?c tranh sinh ??ng, kh?c ho? ch�n th?c nh?ng th�ng ng�y ??t n??c trong th?i k? ??i m?i. T�m hi?u t�c ph?m k? tr�n, ta s? hi?u th�m v? th? lo?i ti?u thuy?t c?a m?t th?i k? v?n h?c s�i ??ng. ??ng th?i qua ?� hi?u ???c nh?ng ?�ng g�p c?a nh� v?n cho n?n ti?u thuy?t Vi?t Nam giai ?o?n n�y.

* L?ch s? v?n ?? nghi�n c?u

Nghi�n c?u v? L� L?u v� c�c s�ng t�c c?a �ng n�i chung, ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i� n�i ri�ng c� nhi?u b�i vi?t ??ng tr�n c�c b�o, t?p ch�. Nh?ng b�i vi?t ?y h?u h?t ???c t�c gi? tuy?n ch?n ??a v�o cu?n T?p v?n c?a m�nh m?t c�ch kh� ??y ??. Ti�u bi?u c� m?t s? b�i vi?t nh?: �L� l?u� � tr�ch Ch�n dung v� ??i tho?i c?a Tr?n ??ng Khoa; �Ti?u thuy?t L� L?u th?i k? ??i m?i� c?a t�c gi? ?? H?i Ninh �

* Ph?m vi � ?�?i t???ng nghi�n c?u

D?a v�o ??c ?i?m th? lo?i ti?u thuy?t v� c�c t�c ph?m, trong ?? t�i n�y ch�ng t�i c? g?ng ch? ra nh?ng chuy?n bi?n v? quan ni?m con ng??i, nh?ng tr?n tr? t�m t�i� tr�n trang vi?t c?a nh� v?n L� L?u. ?? t�i s? kh�ng ?i v�o to�n b? t�c ph?m c?a �ng m� ch? t?p trung v�o m?t t�c ph?m th?i k? ??i m?i, ?� l�: Chuy?n l�ng Cu?i (1991)

* Ph??ng ph�p nghi�n c?u

Trong c�ng tr�nh n�y, ch�ng t�i s? d?ng m?t s? ph??ng ph�p ch? y?u sau: Ph??ng ph�p l?ch s? � x� h?i; Ph??ng ph�p so s�nh; Ph??ng ph�p ph�n t�ch.

* C?u tr�c ?? t�i

Ngo�i ph?n m? ??u, k?t lu?n v� danh m?c t�i li?u tham kh?o ?? t�i ???c c?u tr�c g?m hai ch??ng ch�nh.

Ch??ng m?t: L� l?u v� ti?u thuy?t Vi?t Nam th?i k? ??i m?i

Ch??ng hai: Nh?ng n�t ??c s?c c?a ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i�

N?I DUNG

Ch??ng m?t

NH� V?N L� L?U V� TI?U THUY?T VI?T NAM TH?I K? ??I M?I

1.1. Ti?u thuy?t Vi?t Nam th?i k? ??i m?i

1.1.1. Kha?i ni�?m ti�?u thuy�?t

C� th? hi?u ti?u thuy?t l�: �h�nh th?c t? s? c? l?n ??c bi?t ph? bi?n trong th?i c?n ??i v� hi?n ??i. V?i nh?ng gi?i h?n r?ng r�i trong h�nh th?c tr?n thu?t, ti?u thuy?t c� th? ch?a ??ng l?ch s? c?a nhi?u cu?c ??i, nh?ng b?c tranh phong t?c, ??o ??c x� h?i, mi�u t? c? th? c�c ?i?u ki?n sinh ho?t giai c?p, t�i hi?n nhi?u t�nh c�ch ?a d?ng� [14, tr.387].

1.1.2. Ti?u thuy?t Vi?t Nam tr??c th?i k? ??i m?i

C?m h?ng ch? ??o c?a ti?u thuy?t th?i k? n�y l� c?m h?ng l�ng m?n c�ch m?ng. G?t ra ngo�i nh?ng v??ng b?n ??i th??ng, nh?ng n?i bu?n c� nh�n, v??t l�n tr�n nh?ng hy sinh m?t m�t, v?n xu�i giai ?o?n n�y ph?n �nh kh� th? h�o h�ng, nh?ng chi?n c�ng hi?n h�ch c?a d�n t?c, h??ng con ng??i v? ph�a �nh s�ng v� t??ng lai.

1.1.3. Ti?u thuy?t Vi?t Nam th?i k? ??i m?i

V?n h?c ?� th?c s? ???c c?i tr�i, cho n�n ch? ??, ?? t�i ???c m? r?ng, kh�ng b? g� �p, kh�ng b? gi?i h?n. V?n h?c ?� t�m v? v?i �con ng??i ??i th??ng�, �con ng??i c� nh�n� nh?ng v?n �m?i�, v?n kh�ng d?m ch�n l�n l?i c? m� ??y s�ng t?o trong s? v?n ??ng kh�ng ng?ng c?a cu?c s?ng m?i. V?n h?c ???c tr? l?i �thi�n ch?c� c?a m�nh trong vi?c ph?n �nh ??i s?ng v� ?i?u ?y t?o n�n gi?ng ?i?u ?a thanh trong m?i t�c ph?m, trong t?ng t�c gi?.

1.2. S? nghi?p s�ng t�c v?n h?c c?a L� L?u

1.2.1. V�i n�t v? t�c gi?

Nh� v?n L� L?u sinh ng�y 12/12/1942 t?i m?t l�ng ngo�i ?� s�ng H?ng, th�n M?n Ho�, x� T�n Ch�u, huy?n Kho�i Ch�u - H?ng Y�n. �ng hi?n nay ?ang ??m nhi?m ch?c Gi�m ??c c?a Trung t�m V?n h�a Doanh nh�n t?i H� N?i.

1.2.2. S? nghi?p s�ng t�c

Tr??c khi tr? th�nh nh� ti?u thuy?t c� t�n tu?i, L� L?u ?� t?ng l� m?t c�y b�t truy?n ng?n. L� m?t nh� v?n - chi?n s?, tr?c ti?p ??ng trong h�ng ng? c?a nh?ng anh l�nh c? H?, n?m tr?i bao nhi�u ??ng cay c?a cu?c chi?n tranh, cho n�n s�ng t�c c?a �ng th??ng in ??m d?u ?n chi?n tranh v� ch?t ch?a bao suy t? tr?n tr? v? t�nh ng??i, t�nh ??i. T�c ph?m ti?u bi?u c?a �ng: Ng??i c?m s�ng (1970) - gi?i nh� b�o V?n ngh?; M? r?ng (1976); Th?i xa v?ng (1986) - gi?i A H?i nh� v?n Vi?t Nam; Chuy?n l�ng Cu?i (1991); S�ng ? ?�y s�ng (1994); Truy?n ng?n L� L?u (2003).

Ch??ng hai

NH?NG N�T ??C S?C C?A TI?U THUY?T

�CHUY?N L�NG CU?I�

2.1. T�m t?t t�c ph?m �Chuy?n l�ng Cu?i�

C�u chuy?n xoay quanh cu?c ??i ??y ?au kh? c?a b� ??t. Chuy?n b?t ??u v� k?t th�c b?ng c�i ch?t c?a b�. T? ??y, t�c gi? cho c�c nh�n v?t t�i hi?n l?i d�ng qu� kh? th�ng qua nh?ng m?i t�nh.

2.2. C?m h?ng bi k?ch thay th? cho ch?t s? thi v� c?m h?ng ng?i ca

2.2.1. Kh�i ni?m c?m h?ng - C?m h?ng bi k?ch

T�c ph?m ngh? thu?t ch�nh l� k?t qu? c?a c?m h?ng. ?i?u n�y ???c Nguy?n V?n H?nh, Hu?nh Nh? Ph??ng tri?n khai m?t c�ch c? th? v� ?i ??n k?t lu?n: �C?m h?ng l� s? thi?t tha v� nhi?t t�nh n?ng ch�y g?i n�n b?i m?t t? t??ng n�o ?� [7, tr.208- 209].

Cu?c s?ng con ng??i l� th? gi?i mu�n m�u, ch�nh v� th?, c?m h?ng c?ng mang nhi?u d?ng th?c kh�c nhau. C� c?m h?ng bi k?ch, c?m h?ng h�i k?ch, c?m h?ng l�ng m?n, c?m h?ng ch�m bi?m...

2.2.2. C?m h?ng bi k?ch trong v?n h?c Vi?t Nam tr??c v� sau th?i k? ??i m?i

N�i ??n c?m h?ng bi k?ch trong v?n h?c Vi?t Nam �tr??c th?i k? ??i m?i� l� n�i ??n m?t ch?ng ???ng d�i m� t�c ph?m ??u ti�n ch�nh l� truy?n thuy?t M? Ch�u - Tr?ng Th?y... C?m h?ng bi k?ch ???c ti?p n?i trong n?n v?n h?c vi?t cho ??n tr??c n?m 1945, ? giai ?o?n n�y bi k?ch ch�nh l� m?i xung ??t gi?a kh�t v?ng ch�nh ?�ng ri�ng t? c?a con ng??i v� kh? n?ng kh�ng th? th?c hi?n ???c nh?ng kh�t v?ng ?� trong cu?c s?ng.

V?n h?c giai ?o?n t? 1945 ??n tr??c th?i k? ??i m?i v?i nhi?m v? ??ng vi�n c? v? n�n ???c vi?t ho�n to�n b?i ch?t s? thi v� c?m h?ng l�ng m?n. C?m h?ng bi k?ch h?u nh? kh�ng xu?t hi?n, kh�ng ???c kh?i ngu?n.

Sau n?m 1986, v?n h?c ? giai ?o?n n�y kh�ng ch? c� bi k?ch c?a s? m?t m�t m� c�c nh� v?n th?i k? ??i m?i c�n kh?c ho? t?n bi k?ch l?c l�ng c?a ng??i l�nh sau cu?c chi?n. Kh�ng ch? d?ng l?i m?i quan h? gi?a con ng??i v?i ho�n c?nh, v?n h?c th?i k? ??i m?i c�n kh�m ph� bi k?ch trong m?i quan h? gi?a con ng??i v?i con ng??i ? nh?ng cung b?c kh�c nhau.

2.2.3. C?m h?ng bi k?ch trong ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i�

Nh� v?n L� L?u ?� kh?c ho? ??m n�t nh?ng bi k?ch xu?t ph�t t? ho�n c?nh x� h?i. B� ??t - nh�n v?t ch�nh c?a ti?u thuy?t Chuy?n l�ng Cu?i r?i v�o th?m k?ch ho�n to�n do ho�n c?nh mang l?i. B?ng c?m h?ng bi k?ch, L� L?u ?� tinh t? kh�m ph� t?n c�ng chi?u s�u c?a n?i ?au m� ng??i ph? n? ?�ng th??ng ?y ph?i tr?i qua. T?ng d�ng ch? nh? th?m ??m n??c m?t c?a ng??i c?m b�t. Nh� v?n ?� ??y bi k?ch l�n ??n ??nh ?i?m b?ng c�i ch?t ??y b?t ng? v� �kh�ng b�nh th??ng� ch�t n�o c?a ng??i m? ?�ng th??ng.

2.3. M?t c�ch nh�n m?i v? hi?n th?c n�ng th�n Vi?t Nam

? t�c ph?m Chuy?n l�ng Cu?i, nh?ng s?c m�u kh�c nhau c?a b?c tranh l�ng qu� Vi?t Nam ???c nh� v?n ph?n �nh kh� s?c n�t. L?n theo cu?c ??i c?a m?i nh�n v?t, �s?c m�u n�ng th�n� c? hi?n hi?n m?t c�ch t? nhi�n, ?m ?p s?c s?ng. H?n th? n?a, nh?ng t?p t?c, l? th�i, phong v?, t?p qu�n c?a l�ng qu� Vi?t Nam ???c mi�u t? m?t c�ch ch�n th?c v?i m?t ch?t gi?ng ??m th?m, y�u th??ng h?n h?u.

2.4. S? ??i m?i trong k?t c?u t�c ph?m

2.4.1. T�nh hu?ng truy?n

Khi ??c Chuy?n l�ng Cu?i c?a L� L?u, ch�ng ta th?y n?m n?p lo s?, h?i h?p cho s? ph?n c?a nh�n v?t. V� d??ng nh? ?� m? nh?ng trang s�ch ??u ti�n th� kh�ng ai c� th? g?p s�ch l?i m� ph?i ti?p t?c ??c, ti?p t?c theo d�i di?n bi?n c�u chuy?n. C� ???c ?i?u n�y l� do t�c gi? ?� kh�o l�o x�y d?ng nh?ng t�nh hu?ng truy?n b?t ng?, gay c?n.

2.4.2. K?t th�c truy?n

Trong t�c ph?m, ta nh?n th?y nh� v?n ?� g�y ???c s? b?t ng? cho ng??i ??c trong c�ch k?t th�c t�c ph?m. V?i ki?u k?t n�y th?c s? ?� cho ng??i ??c c?m gi�c y�n l�ng v� nh�n v?t m� m�nh y�u th�ch cu?i c�ng c?ng v? ???c �b?n ??�.

2.5. S?? ?a da?ng trong gi?ng ?i?u tr?n thu?t

2.5.1. Gi?ng ?i?u h�i h??c, tr�o ti?u

C� th? n�i gi?ng ?i?u h�i h??c l� m?t trong nh?ng ch?t gi?ng ???c L� L?u th? hi?n ??m n�t trong t�c ph?m c?a m�nh. Ch�nh ch?t gi?ng ?� ?� gi�p nh� v?n ??a nh?ng y?u t? c?a v?n h?c tr�o ti?u d�n gian v�o t�c ph?m. Ch�nh ch?t gi?ng h�i h??c t?u t�o gi�p cho t�c ph?m c?a �ng g?n g?i h?n v?i b?n ??c. ? ?�, kh�ng c�n ch? cho gi?ng ?i?u s? thi, m� ng�n ng? su?ng s� ??i th??ng ???c nh� v?n s? d?ng m?t c�ch t�i t�nh, ??m n�t, nhi?u h?n trong c�c t�c ph?m.

2.5.2. Gi?ng tri?t l�, ng?m ng�i x�t th??ng

Ngo�i gi?ng h�i h??c h�m h?nh t?o n�n nh?ng trang vi?t �s?c ng?t�, �l�m l?nh�, L� L?u c�n tr?n thu?t v?i ch?t gi?ng tri?t l�, ng?m ng�i x�t th??ng. Ch?t gi?ng n�y th??ng l� tr?n thu?t nh?ng suy ngh? c?a nh�n v?t v� ch�nh gi?ng ?i?u mang t�nh suy t? tri?t l� ?� g�p ph?n l�m cho s?c kh�i qu�t c?a t�c ph?m s�u s?c h?n.

K?T LU?N

C� th? nh?n th?y ch�nh nh?ng thay ??i quan ni?m v? c�ch nh�n hi?n th?c, con ng??i c?ng nh? nh?ng n? l?c trong s�ng t?o ngh? thu?t khi?n t�c ph?m c?a L� L?u th?i k? ??i m?i ?� g�p ph?n t�ch c?c trong vi?c ??i m?i n?n ti?u thuy?t Vi?t Nam ???ng ??i.

V? m?t n?i dung, ta th?y r?ng, v?i c�i nh�n s?c b�n, L� L?u th?c s? ?� c� nh?ng ?�ng g�p to l?n cho n?n ti?u thuy?t Vi?t Nam ???ng ??i. Chuy?n l�ng Cu?i ?� ??i tho?i ???c v?i cu?c s?ng. H?n th? n?a, nh?ng nh�n v?t nh? b� ??t, L?u Minh Hi?u� v?a mang nh?ng n�t ri�ng l?i v?a mang t�nh kh�i qu�t s�u s?c ??c ?i?m c?a m?t l?p ng??i thu?c �th?i xa v?ng�.

V? m?t ngh? thu?t, ch�ng ta th?y r�, d??ng nh? chuy?n ??ng ??ng sau c�c s? ki?n, s? vi?c l� d�ng t? t??ng, l� nh?ng chi�m nghi?m m� �ng mu?n g?i g?m t?i b?n ??c. ??c bi?t, nh?ng t? t??ng ?y ???c ng??i c?m b�t kh�o l�o ??a v�o gi?a c�c d�ng, c�c ch??ng, gi?a c�c s? ki?n, chi ti?t ng?n ng?n c?a ??i s?ng.


T�I LI?U THAM KH?O

1. L?i Nguy�n �n (2004), 150 thu?t ng? v?n h?c, Nxb ??i h?c Qu?c gia H� N?i.

2. Phan C?? ?? (2005), V?n h?c Vi?t Nam th? k? XX, Nxb Gi�o d?c, H.

3. Nguy?n V?n H?nh - Hu?nh Nh? Ph??ng (1999), L� lu?n v?n h?c - v?n ?? v� suy ngh?, Nxb Gi�o d?c, H.

4. Tr?n ??ng Khoa (1994), Ch�n dung v� ??i tho?i, Nxb Thanh Ni�n.

5. Nguy?n V?n Long, Nguy?n ??ng M?nh (??ng ch? bi�n) (2002), L?ch s? v?n h?c Vi?t Nam (T?p 3), Nxb ??i h?c S? ph?m H� N?i.

6. Ph??ng L?u, Tr?n ?�nh S?, L� Ng?c Tr� (1987), L� lu?n v?n h?c, Nxb Gi�o d?c, H.

7. L� L?u (2003), T?p v?n, Nxb V?n ho� th�ng tin, H.

8. L� L?u (2006), Chuy?n l�ng Cu?i, Nxb V?n h?c, H.

9. ?? H?i Ninh (2006), �Ti?u thuy?t L� L?u th?i k? ??i m?i�, T?p ch� Nghi�n c?u V?n h?c, s? 7- 2006.

10. Nguy?n Kh?c S�nh (2008), �?i t�m phong c�ch chung c?a V?n h?c�, T?p ch� nghi�n c?u V?n h?c, s? 2-2008.

:

THI PH�P L?I TH? ??I ?�P TRONG C�C L�N ?I?U D�N CA

VERIFICATION'S CHARATERIZATION PEOTRY PROFIT TO ANSWER IN FOLH-SONG MELODY

SVTH: Ho�ng Ch�n Ph??ng

L?p 07CVH1, Khoa Ng? V?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

GVHD: TS. L� ??c Lu?n

Khoa Ng? V?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

T�M T?T

Trong kho t�ng ca dao ng??i Vi?t, l?i h�t ??i ?�p lu�n gi? m?t vai tr� quan tr?ng trong vi?c th? hi?n t�nh c?m c?a con ng??i. B�n c?nh nh?ng l?i th? c� n?i dung ng?t ng�o, s�u s?c th� thi ph�p l?i th? ??i ?�p c?ng r?t phong ph� v� ?a d?ng. Ch�nh v� v?y, m?c ?�ch ch�nh c?a b�i b�o n�y ch�ng t�i ?i s�u v�o nghi�n c?u c�c kh�a c?nh c?a thi ph�p l?i th? ??i ?�p nh?: th? th?, c?u tr�c ng? ngh?a, ng�n ng?, c�ch th?c t? ch?c v� h�nh th?c di?n x??ng, nh�n v?t, bi?u t??ng. T�m hi?u v? nh?ng ??c tr?ng c?a thi ph�p l?i th? ??i ?�p l� m?t vi?c l�m thi?t th?c. Qua ?�, ph?n n�o ta c� th? hi?u ???c s? s�ng t?o v� c�ch b�y t? t�nh c?m c?a nh�n d�n ta ng�y tr??c. V?i ?? t�i n�y, ch�ng t�i xin g�p ph?n t�m hi?u m?t s? c�ch ti?p c?n v? thi ph�p l?i th? ??i ?�p n�i ri�ng, d�n ca n�i chung.

ABSTRACT

In the treassure of Vietnamese folk-song, in the way people sang answer in tracditiol always play an important role in express people's emotion. Besides a sweet, profound poem's lyrics, versification's charateriation poetry profit to answer also are abudent and diversity. So the main aim of this reseach, we study deely in the f�eld of: style of poetry, semantic, construction, language, style of organization and oratio form, character, symbol. To fathom about versification's charactrization peotry profit to ansew its be expedience deed. Here, we can somewhat understand how to express creativity and emotional days of our people. With this theme, we can fild out some approaches to implement reply poetry profit versification in particalar, folk-song in general.

1. ??t v?n ??

H�t ??i ?�p th? hi?n m?t c�ch ch�n th?c v� sinh ??ng m?i m?t c?a ??i s?ng lao ??ng c?ng nh? t? t??ng, t�nh c?m c?a ng??i d�n, ??c bi?t l� t�nh y�u ?�i l?a. N� l�m cho c�c b�i trao ??i ki?n th?c v? t? nhi�n v� x� h?i t?ng th�m v? nh? nh�ng, t??i vui. Gi�p cho ch�ng ta r�n luy?n kh? n?ng v? ?ng kh?u v� nh?y h?n v? c?m h?ng. H�t ??i ?�p c?ng l� m?t h�nh th?c ?? t?o ra s? h�i ho� gi?a nh?ng t�m h?n c� nh�n v� t�nh c?m c?a t?p th?, qua m?t c�ch th?c th? hi?n th?t tr? t�nh.

L?i h�t ??i ?�p sinh ra t? cu?c s?ng lao ??ng v� ngh? thu?t t?p th?, t? y�u c?u trao ??i t�nh c?m gi?a c� nh�n v� x� h?i. N� kh?i d�ng, l?a l?c v� truy?n ?i ngu?n th? c?a d�n gian. B?i v?y, h�t ??i ?�p tr? th�nh nh?p c?u, n?i li?n ca dao d�n ca v?i th? tr? t�nh c? ?i?n v� hi?n ??i.

Vi?c nghi�n c?u v� t�m hi?u v? h�t ??i ?�p trong c�c l�n ?i?u d�n ca l� m?t vi?c l�m thi?t th?c, g�p ph?n b?o t?n v� ph�t huy b?n s?c c?a d�n t?c ta.

2. S? l??c v? thi ph�p v?n h?c d�n gian v� l?i th? ??i ?�p

2.1. Kh�i ni?m v? thi ph�p h?c

"Thi ph�p h?c l� khoa h?c v? c�ch th?c, c�c d?ng th?c, c�c ph??ng ti?n, ph??ng th?c t? ch?c t�c ph?m c?a s�ng t�c ng�n t?, v? c�c ki?u c?u tr�c v� c�c th? lo?i t�c ph?m v?n h?c. N� mu?n bao qu�t kh�ng ch? l� c�c hi?n t??ng c?a ng�n t? m� c�n l� c�c kh�a c?nh kh�c nhau c?a t�c ph?m v?n h?c v� s�ng t�c d�n gian"

- V.Vinogradov -

2.2. V�i n�t v? thi ph�p v?n h?c d�n gian

Thi ph�p v?n h?c d�n gian l� to�n b? c�c ??c ?i?m h�nh th?c ngh? thu?t s�ng t�c di?n x??ng d�n gian c?a t?p th? nh�n d�n v?a c� ??c ?i?m ng�n t? v?n h?c, v?a c� ??c ?i?m v?n b?n th?c h�nh giao ti?p, l� lo?i h�nh v?n h?c ph?n �nh b?ng ng�n ng? gi?i h?n trong nh?ng khu�n m?u ??nh s?n mang phong c�ch d�n t?c, phong c�ch khu v?c v� ??a ph??ng r� r?t, ???c th? hi?n trong m?t h? th?ng th? t�i ri�ng bi?t, ??c th� [16, tr12].

2.3. S? l??c v�i n�t v? m?i quan h? "ca dao" v� "d�n ca"

D�n ca l� m?t lo?i h�nh s�ng t�c d�n gian mang t�nh ch?t t?ng h?p bao g?m l?i nh?c, ??ng t�c, ?i?u b? k?t h?p v?i nhau trong di?n x??ng.

Ca dao l� l?i c?a c�c c�u h�t d�n gian v� nh?ng s�ng t�c ng�m v?nh ???c l?u truy?n trong d�n gian v� g?i chung l� l?i ca d�n gian.

2.4. V�i n�t v? h�t ??i ?�p

H�t ??i ?�p l� m?t h�nh th?c sinh ho?t giao duy�n t?p th? ho?c c�c c?p h�t l?. H�t l? l� h�t b?t c? khi n�o v� kh�ng quy ??nh c�ch th?c h�t. H�t t?p th? l� ph?i tu�n theo quy tr�nh h�t, c�ch th?c h�t c? th? tu? theo t?ng lo?i d�n ca, c�c cu?c h�t t?p th? th??ng chia hai phe nam n?, ??i ?�p theo t?ng ch?ng h�t.

3. M?t s? ??c ?i?m v? n?i dung v� c�ch ph�n lo?i l?i th? ??i ?�p

3.1. Ngu?n g?c v� qu� tr�nh ph�t tri?n c?a h�t ??i ?�p

C?ng nh? h?u h?t c�c th? lo?i kh�c nhau c?a h�nh th?c ca h�t d�n gian, c�c b�i h�t ??i ?�p ra ??i ngay t? th?i k� ph�t tri?n r?t s?m c?a c?ng ??ng ng??i Vi?t, g?n li?n v?i s? ra ??i c?a �m nh?c v� nh?y m�a. V� c?ng nh? c�c th? lo?i ch�nh c?a v?n ngh? d�n gian, trong nh?ng giai ?o?n ??u m?i ph�t tri?n, c�c b�i h�t ?� ra ??i v� t?n t?i trong m?i quan h? h?u c? gi?a ho?t ??ng tinh th?n v� ho?t ??ng v?t ch?t c?a ng??i Vi?t.

3.2. N?i dung h�t ??i ?�p v� c�ch ph�n lo?i

D?a v�o th�i ?? c?a ??i tho?i, ta c� th? chia n?i dung c?a l?i th? ??i ?�p th�nh: L?i k�u g?i; Khuy�n b?o nhau; H?i, ?? nhau; Than th?, th? l?, mong ??c c� nhau; T? gi?i thi?u cho nhau, tr�ch m�c, di?u c?t nhau.

3.3. Ti?n tr�nh m?t cu?c h�t ??i ?�p

Ti?n tr�nh m?t cu?c h�t ??i ?�p c?a d�n gian n�i chung c� nh?ng n�t gi?ng nhau nh? h�t Ph??ng V?i ? Ngh? T?nh, h�t tr?ng qu�n ? Thanh Ho�, h� khoan ? Qu?ng Nam - ?� N?ng, h� khoan x? Hu?... ??u ???c di?n ra theo ba b??c: h�t ch�o-m?i, h�t v�o cu?c, h�t h?n-h�t ti?n.

4. ??c tr?ng thi ph�p l?i th? ??i ?�p

4.1. Th? th?

4.1.1. Th? th? l?c b�t

Th? th? l?c b�t l� th? th? hay ???c d�ng nh?t trong c�c cu?c h�t ??i ?�p nam n?. Nhi?u cu?c h�t ??i ?�p nam n? nh? v?y c� th? k�o d�i th�u ?�m su?t s�ng m� ng??i h�t c?ng nh? ng??i nghe kh�ng c?m th?y ch�n. Trong nh?ng cu?c h�t ?�, ngu?n c?m h?ng v� t?n c?a ng??i h�t kh�ng b? gi�n ?o?n.

Th? th? l?c b�t bao g?m nh?ng c?p c�u v?i hai d�ng (v?), d�ng tr�n c� s�u �m ti?t, d�ng d??i c� t�m �m ti?t.

a) L?c b�t ch?nh th?

? l?c b�t ch?nh th?, s? �m ti?t c?a m?i d�ng kh�ng thay ??i, v? tr� gieo v?n lu�n c? ??nh: �m ti?t cu?i c?a d�ng l?c v?n v?i �m ti?t s�u c?a d�ng b�t, �m ti?t cu?i c�ng c?a d�ng b�t n�y b?t ??u v?i �m ti?t cu?i c�ng c?a d�ng l?c c?a c?p b�t ti?p theo, r?i c? th? ti?p t?c..., ch? c� v?n b?ng.

Nh?p ph? bi?n c?a l?c b�t ch?nh th? l� 2/2/2 v� 2/2/2/2, ?�i khi nh?p thay ??i theo y�u c?u di?n t? c?m x�c - t�m l� (3/3 v� 4/4 ho?c 3/3 v� 2/2/4).

b) L?c b�t bi?n th?

L?c b�t bi?n th? l� nh?ng c�u ca dao c� h�nh th?c l?c b�t nh?ng kh�ng kh�t kh?t theo ki?u d�ng tr�n s�u �m ti?t, d�ng d??i t�m �m ti?t m� lu�n c� s? co gi?n nh?t ??nh v? �m ti?t, trong ?� khu�n h�nh v? v?n v?n ???c gi?, c�n s? �m ti?t trong m?i d�ng th? c� th? thay ??i.

Nh? v?y, l?c b�t l� th? th? ???c s? d?ng ph? bi?n trong l?i th? ??i ?�p. V?i nh?ng �m ?i?u nh? nh�ng, uy?n chuy?n, th? th? l?c b�t ?� g�p ph?n l�m cho l?i th? ??i ?�p th?t t�nh t?, � nh?.

4.1.2. Song th?t l?c b�t

Th? th? n�y ???c s? d?ng trong nh?ng l?i ??i ?�p tuy kh�ng ph? bi?n nh? th? th? l?c b�t, nh?ng c?ng l� th? th? b?t ngu?n t? c�c l�n ?i?u d�n ca.

Nh? s? lu�n phi�n c? hai c�u b?y �m ti?t l? ??n hai c�u s�u v� t�m �m ti?t, lu�n phi�n gi?a v?n tr?c (�m ti?t cu?i c�u b?y tr�n v?n v?i �m ti?t n?m c?a c�u b?y d??i) v?i v?n b?ng (�m ti?t b?y c�u b?y d??i v?n v?i �m ti?t cu?i c?a c�u l?c ti?p theo, r?i l?i v?n v?i �m ti?t s�u c?a c�u b�t, �m ti?t cu?i c?a c�u b�t n�y l?i b?t v?n b?ng v?i �m ti?t n?m c?a c�u b?y ti?p li?n sau ?�, c? th?...), th? song th?t l?c b�t t?o n�n m?t s? bi?n ??i m?i m? so v?i th? l?c b�t.

a) Song th?t l?c b�t ch?nh th?

Th? th? song th?t l?c b�t ho�n ch?nh ???c s? d?ng trong l?i ??i ?�p r?t th�ch h?p ?? di?n t? nh?ng t�m tr?ng ??y kh�c m?c. V?n tr?c v� ti?t t?u theo nh?p 3/4 nh?ng c�u b?y th? hi?n r?t th�nh c�ng nh?ng t�nh c?m kh�ng tr?n v?n, nh?ng n?i ?au kh? u?t ?c...

Nh?p ?i?u uy?n chuy?n v� s? xen k? c?a v?n l?ng v� v?n ch�n, v?n b?ng v� v?n tr?c l�m cho c�c c�u th? qu?n qu�t l?y nhau, c�u n? k�o theo c�u kia m?t c�ch li�n t?c.

b) Song th?t l?c b�t bi?n th?

Th? th? song th?t l?c b�t bi?n th?, v?i nh?ng c�u th? d�i ng?n qu� kh? c� t�c d?ng n�u l�n nh?ng kh� kh?n tr�ng ?i?p, mu?n gi�i b�y, t�m s?...

Th? song th?t l?c b�t bi?n th? l� s? k�o d�i s? �m ti?t c?a m?i c�u, b?i th? v? tr� gieo v?n c?a c�c c�u c?ng c� th? bi?n ??i theo

4.1.3. Th? v�n

Trong l?i th? ??i ?�p, th? v�n kh�ng ???c d�ng ph? bi?n nh? th? l?c b�t hay song th?t l?c b�t. Tuy nhi�n, khi h�t ??i ?�p, ?�i khi ta v?n b?t g?p nh?ng l?i th? ???c th? hi?n theo th? th? n�y.

Trong h�t ??i ?�p, nh?ng nh�n v?t tr? t�nh c� th? b?c b?ch v?i nhau t?t c?, c� nhi?u l�c ph?i k? l? s? t�nh, nh?ng n?i ?m ?c trong l�ng c?ng ph?i n�i ra ?? c�ng nhau chia s?, c�u th? l?c b�t k�o d�i s? l�m h?n ch? ch?c n?ng c?a n�. V� th?, h�t ??i ?�p ?�i khi l?i th? ph?i s? d?ng th? l?c b�t k?t h?p v?i th? v�n ?? b�i ca c� gi?ng k? l?, d?n d?t.

4.2. C?u tr�c ng? ngh?a

L?i th? trong h�t ??i ?�p ???c h�nh th�nh do s? k?t h?p b?i l?i th? v� ti?ng ??m, ti?ng l�t, ti?ng l�y. Trong sinh ho?t h�t ??i ?�p, l?i th? ???c c?u tr�c theo hai h�nh th?c l� l?i ??n v� l?i ?�i

4.2.1. C?u tr�c l?i ??n

?�y l� d?ng c?u tr�c ch? c� m?t v? ??n. Trong h�t ??i ?�p, c?u tr�c l?i ??n ???c th? hi?n ch? y?u ? c�c ki?u: c?u tr�c ??i ?ng, c?u tr�c ??i s�nh, c?u tr�c song h�nh.

4.2.2. C?u tr�c l?i ?�i

?�y l� ki?u c?u tr�c ch? ??o trong h�t ??i ?�p. Trong l?i th? ??i ?�p, c?u tr�c l?i ?�i ???c th? hi?n ? hai ki?u l�: c?u tr�c ??i gi�i (c?u tr�c hai v? t??ng h?p, c?u tr�c hai v? ??i l?p) v� c?u tr�c ?? gi�i (c?u tr�c t??ng h?p v� c?u tr�c kh�ng t??ng h?p).

4.3. Ng�n ng?

L?i ?�p ?�p sinh ra t? cu?c s?ng lao ??ng v� ngh? thu?t t?p th?, t? y�u c?u trao ??i t�nh c?m gi?a c� nh�n, x� h?i trong nh?ng ?i?u ki?n l?ch s? v� v?n ho� nh?t ??nh. N� kh?i d�ng, l?a l?c v� truy?n ?i ngu?n th? c?a d�n gian. N� l� m?t nh?p c?u n?i li?n ca dao d�n ca v?i th? tr? t�nh c? ?i?n v� hi?n ??i.

4.3.1. Ng�n ng? ??i ?�p g?n b� m?t thi?t v?i ng�n ng? c�c l�n ?i?u d�n ca

4.3.2. ?nh h??ng c?a ng�n ng? ??i ?�p v?i l?i th? v?n h?c vi?t

4.4. C�ch th?c t? ch?c v� h�nh th?c di?n x??ng

C�ch th?c t? ch?c: �t nh?t ph?i c� hai ng??i h�t. C� th? h�t theo h�nh th?c h�t ngh?a v� h�t ? b?t c? tr??ng h?p n�o, nh?ng khi ?� t? ch?c theo h�nh th?c h�t cu?c th� ph?i chu?n b? tr??c v� h�t theo ?�ng th? t? t?ng ch?ng.

H�nh th?c di?n x??ng: S�ng t�c trong ca dao d�n ca th??ng c� t�nh ng?u h?ng n�n trong h�t ??i ?�p kh�u s�ng t�c v� kh�u di?n x??ng kh�ng t�ch r?i nhau.

4.5. Nh�n v?t, bi?u t??ng

Nh�n v?t: ch? y?u l� nh�n v?t tr? t�nh, t�m tr?ng. Th??ng x?ng h� v?i nhau b?ng c�c c?p ??i t? nh�n x?ng nh? m�nh- ta, thi?p- ch�ng, loan- ph?ng...

Bi?u t??ng: c�c lo?i c�y nh? tr�c, mai, ...; C�c lo?i hoa nh? hoa ?�o, hoa sen, hoa nh�i... ???c xu?t hi?n v?i t?n s? cao.

Bi?u t??ng thi�n nhi�n ???c nh?c ??n nhi?u nh?t. Thi�n nhi�n c� khi ???c bi?u hi?n d??i d?ng th?i gian, c� khi d??i d?ng kh�ng gian, c� khi l� c�y c? hay ?? v?t...

5. K?t lu?n

V?i nh?ng l?i th? ng?t ng�o, tr? t�nh nh?ng kh�ng k�m ph?n ch�n ch?t, m?c m?c k?t h?p v?i nh?ng l�n ?i?u d�n ca, h�t ??i ?�p ?� tr? th�nh m?t n�t v?n ho� ??c s?c c?a d�n t?c Vi?t Nam.

H�t ??i ?�p ?� b?c l? t�m h?n con ng??i b?ng �m thanh, nh?p ?i?u v� l?i n�i, th? hi?n m?i quan h? gi?a con ng??i v?i con ng??i, con ng??i v?i thi�n nhi�n.

H�t ??i ?�p c� m?t c�ch th?c th? hi?n nh? nh�ng, th?t k�n ?�o v� t? nh?. Qua vi?c t�m hi?u v? l?i th? ??i ?�p, ph?n n�o ta c� th? hi?u ???c s? s�ng t?o v� c�ch b�y t? t�nh c?m c?a nh�n d�n ta ng�y tr??c.

T�I LI?U THAM KH?O

[1] Nguy?n V?n B?n (1984), V?n ngh? d�n gian Qu?ng Nam ?� N?ng - T?p 1, Nxb S? VHTT - Qu?ng Nam ?� N?ng.

[2] Chu Xu�n Di�n (2004), M?y v?n ?? v?n ho� v� v?n h?c d�n gian Vi?t Nam, Nxb V?n Ngh? T.P H? Ch� Minh.

[3] Cao Huy ??nh (1978), T�m hi?u ti?n tr�nh v?n h?c d�n gian Vi?t Nam, Nxb Khoa H?c X� H?i.

[4] B?o ??nh Giang (1984), Ca dao d�n ca Nam B?, Nxb T.P H? Ch� Minh.

[5] V? Th? Thu H??ng (2007), Ca dao Vi?t Nam v� nh?ng l?i b�nh, Nxb V?n Ho� Th�ng Tin.

[6] ?inh Gia Kh�nh (2006), V?n h?c d�n gian Vi?t Nam, Nxb Gi�o D?c.

[7] Nguy?n Xu�n K�nh (2006), Thi ph�p ca dao, Nxb ??i H?c Qu?c Gia H� N?i.

[8] Nguy?n Xu�n K�nh (1995), Kho t�ng ca dao ng??i Vi?t - T?p 4, Nxb V?n Ho� Th�ng Tin.

[9] L� ??c Lu?n (2009), C?u tr�c ca dao tr? t�nh ng??i Vi?t, Nxb ??i H?c Hu?.

T�c gi?: Ho�ng Ch�n Ph??ng

L?p 07CVH1 � Khoa Ng? V?n � ?HSP

?i?n tho?i: 01685970939

Email: maiphuongphuong87@gmail.com

:

CH?T TRI?T L� TRONG V?N XU�I NGUY?N KH?I

(QUA XUNG ??T, M�A L?C, H�Y ?I XA H?N N?AV� NG??I TR? V?)

QUALITY PHILOSOPHY IN PROSE, NGUYEN KHAI (THROUGH CONFLICT, SEASONAL, GO FURTHER AND RETURN)

SVTH: Ph?m Tr?ng ??t

L?p 07CVH1, Khoa Ng? v?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

SVTH: ?? Th? Nhung

L?p 07CVH2, Khoa Ng? v?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

GVHD: PGS.TS Nguy?n Phong Nam

Khoa Ng? v?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

T�M T?T

Nh?ng s�ng t�c c?a Nguy?n Kh?i th??ng mang khuynh h??ng ch�nh lu?n � th?i s?, v?i nh?ng c�u v?n ??y m�u s?c tri?t l�. M?c ?�ch c?a b�i b�o l� nghi�n c?u c�c ??c ?i?m tri?t l� trong v?n xu�i c?a �ng. C? th? l� tri?t l� v? cu?c ??i; tri?t l� v? con ng??i v� tri?t l� v? t�n gi�o. Nh?ng ??c ?i?m tri?t l� n�y ?� cho ch�ng ta th?y m?t phong c�ch ngh? thu?t ??c ?�o c?a Nguy?n Kh?i: m?t nh� v?n hi?n th?c t?nh t�o v?i t�nh ch�nh lu?n s?c s?o v� m?t gi?ng ?i?u ??y t�nh tranh bi?n, tri?t l�. Th�m v�o ?� n� c�n cho th?y qu� tr�nh ph�t tri?n c?a m?t t�i n?ng t? ch?ng ???ng ??u c?a s? nghi?p ??n s? tr??ng th�nh ch�n ch?n c?a m?t c�y b�t hi?n th?c c�ch m?ng s?c s?o.

ABSTRACT

Nguyen Khai compositions often tend to the review, the time the sentence with colorful philosophy. purposes of this paper is to study the characteristics of philosophy in his prose. particular philosophy of life, human philosophy and philosophy of religion. characteristics of this philosophy has showed us a unique art style of the Nguyen Khai: a writer with the sober reality of a talk tone is sharp and highly arguments, philosophical. adding that it also shows the development of a top talent from the stage to maturity, maturity of a true revolutionary pen sharp.

M? ??U

1. L� do ch?n ?? t�i

Nguy?n Kh?i l� m?t c�y b�t n?ng n? nh?y b�n v?i c�c v?n ?? x� h?i. T�c ph?m c?a �ng thu?ng mang m�u s?c tri?t l� v? con ng??i v� ??o ??c nh�n sinh. Vi?c nghi�n c?u ?? t�i n�y s? gi�p ta hi?u h?n v? n?ng l?c t? duy c?ng nh? b? sung ki?n th?c v? m?t t�c gia v?n h?c l?n. ??ng th?i n� gi�p ch�ng ta s?ng t?t h?n, v?ng tin h?n trong cu?c s?ng ??y kh� kh?n v� bi?n ??ng hi?n nay.

2. ??i t??ng v� ph?m vi nghi�n c?u

??i t??ng nghi�n c?u: ??c ?i?m ch?t tri?t l� trong v?n xu�i Nguy?n Kh?i. c? th? l� tri?t l� v? cu?c ??i; tri?t l� v? con ng??i; tri?t l� v? t�n gi�o.

Ph?m vi nghi�n c?u trong Xung ??t; M�a l?c; H�y ?i xa h?n n?a v� Ng??i tr? v?.

3. Ph??ng ph�p nghi�n c?u

Ph??ng ph�p h? th?ng, th?ng k�; Ph�n t�ch t?ng h?p; So s�nh, ??i chi?u.

4. L?ch s? v?n ?? nghi�n c?u

Nguy?n Kh?i l� m?t t�c gi? n?i ti?ng c?a V?n h?c Vi?t Nam hi?n ??i cho n�n c� r?t nhi?u c�ng tr�nh nghi�n c?u v? �ng n�i chung v� nghi�n c?u v? t�c ph?m v� nh?ng gi� tr? c?a n� n�i ri�ng. M?i ng??i kh�m ph� ? m?i kh�a c?nh kh�c nhau tuy nhi�n ? ph?m vi ?? t�i n�y th� ch?a c� m?t c�ng tr�nh n�o th?c s? tr? th�nh h? th?ng ho�n ch?nh c?.

Tr??c h?t l� nh?ng nh?n ??nh, ?�nh gi� v? Nguy?n Kh?i. ??i di?n cho khuynh h??ng n�y l� V? Qu?n Ph??ng, Nguy?n ??ng M?nh, V??ng Tr� Nh�n, Phan C? ??, ?�o Th?y Nguy�n�nh�n chung c�c nh� nghi�n c?u ??u th?ng nh?t ?�nh gi� Nguy?n Kh?i l� c�y b�t x�ng x�o, n?ng n?, nh?y b�n.

Ti?p ??n l� nh?ng b�i nghi�n c?u v? gi� tr? c�c t�c ph?m c?a Nguy?n Kh?i c�ng v?i ch?t tri?t l� trong v?n xu�i �ng. ??i di?n nh? ?? Kim H?i, V? Tu?n Anh, H� Minh ??c, Tuy?t Nga, L?i Nguy�n �n�

Ri�ng ch? c� L� Th�nh Vinh ?� c� m?t c�ng tr�nh nghi�n c?u mang t�n �Tri?t lu?n v? t�n gi�o trong ti?u thuy?t Nguy?n Kh?i� nh?ng v?i ?? t�i n�y, t�c gi? ch? khai th�c ch? y?u ? m?t tri?t lu?n trong ph?m vi nh?ng ti?u thuy?t, nh?t l� nh?ng ti?u thuy?t sau n?m 1975. C�n ?i?u m� ch�ng t�i ?? c?p ??n l� nh?ng v?n ?? tri?t l� trong ph?m vi m?t t�c ph?m c? th?.

5. B? c?c c�ng tr�nh nghi�n c?u

Ngo�i ph?n M? ??u, K?t lu?n v� ph?n Danh m?c t�i li?u tham kh?o; ph?n N?i dung ???c chia th�nh hai ch??ng ch�nh:

Ch??ng 1: Nguy?n Kh?i � con ng??i v� s? nghi?p

Ch??ng 2: ??c ?i?m ch?t tri?t l� trong v?n xu�i Nguy?n Kh?i

N?I DUNG

CH??NG I: NGUY?N KH?I - CON NG??I V� S? NGHI?P

1.1 Con ng??i v� nh?ng ch?ng ???ng v?n

1.1.1 V�i n�t v? ti?u s?

Nguy?n Kh?i t�n khai sinh l� Nguy?n M?nh Kh?i. �ng sinh ng�y 03 th�ng 12 n?m 1930 t?i H� N?i, m?t ng�y 15 th�ng 01 n?m 2008 t?i th�nh ph? H? Ch� Minh.

1.1.2 Nh?ng ch?ng ???ng v?n Nguy?n Kh?i

T? n?m 1965 tr? v? tr??c: t�c ph?m c?a �ng l� nh?ng kh�c tr�ng ca l�ng m?n c?a c�ng cu?c x�y d?ng ch? ?? m?i � X� h?i ch? ngh?a. T�c ph?m ti�u bi?u nh? Xung ??t, t?p truy?n M�a l?c, T?m nh�n xa�

T? n?m 1965 � 1975: �ng ch? y?u vi?t v? ng??i anh h�ng trong cu?c kh�ng chi?n ch?ng M? c?u n??c. T�c ph?m nh? H? s?ng v� chi?n ??u, ???ng trong m�y, Ra ??o�

T? sau n?m 1975, b�n c?nh nh?ng s�ng t�c vi?t v? n?i �ng ?� ?i qua, Nguy?n Kh?i c�n vi?t v? nh?ng mi?n ??t m?i: G?p g? cu?i n?m, Th?i gian c?a ng??i. ??c bi?t l� c�c trang vi?t v? H� N?i nh? M?t ng??i H� N?i, Ng??i c?a ng�y x?a.

1.2 Quan ni?m c?a Nguy?n Kh?i v? v?n h?c

1.2.1 V? s�ng t�c v?n h?c

Vi?t v?n v?i �ng kh�ng ch? l� ?? kh?ng ??nh m�nh m� quan tr?ng h?n l� ?? ??n ?n c�ch m?ng. Theo �ng, tinh th?n c?a nh� v?n h??ng v�o cu?c ??u tranh v� s? ti?n b? c?a x� h?i l� ?i?u ?�ng tr�n tr?ng.

1.2.2 V? nh� v?n

Nguy?n Kh?i quan ni?m nh� v?n ph?i tr? th�nh ng??i b?n ?�ng tin c?y c?a ??c gi?. Mu?n th? h? ph?i c� t�i v� c� t�m. �ng c?ng ?�i h?i nh� v?n ph?i c� m?t tinh th?n d?ng c?m d�m n�i ra nh?ng m?t sai tr�i c?a con ng??i v� x� h?i.

1.3 ??c s?c ngh? thu?t trong v?n xu�i Nguy?n Kh?i

1.3.1 Nguy?n Kh?i � nh� v?n hi?n th?c t?nh t�o

Nguy?n Kh?i lu�n d�ng ng�i b�t hi?n th?c, gi�u t�nh chi?n ??u c?a m�nh ?? ph� ph�n, v?ch ra ch? ?�ng, ch? sai c?a con ng??i. �ng l� m?t nh� v?n ch?u kh� ?i v� t�m t�i.

1.3.2 T�nh ch�nh lu?n s?c s?o

V?n ?? ch�nh lu?n trong t�c ph?m c?a Nguy?n Kh?i nh�n chung ??u mang � ngh?a nh�n v?n c? th?. S?c h?p d?n trong s�ng t�c c?a �ng l� t�nh v?n ??.

1.3.3 T�nh n?ng ??ng, th?i s?

Nguy?n Kh?i c� m?t ? nh?ng n?i chi?n s? x?y ra �c li?t nh?t, �ng lu�n theo k?p b??c ?i c?a c�ch m?ng.

1.3.4 Gi?ng tranh bi?n tri?t l�

Trong c�c s�ng t�c, Nguy?n Kh?i th??ng th�ng qua c�c cu?c ??i tho?i c?a nh�n v?t ?? tr�nh b�y c�c v?n ?? c?a ??i s?ng. t?t nh?ng v?n ?? nh�n sinh th? s? ???c c�c nh�n v?t quan t�m, b�n lu?n tr�n m?i kh�a c?nh t?o n�n tri?t l� s�u s?c.

CH??NG II: ??C ?I?M CH?T TRI?T L� TRONG V?N XU�I NGUY?N KH?I

2.1 C? s? c?a ch?t tri?t l� trong v?n xu�i Nguy?n Kh?i

2.1.1 Nguy�n nh�n ch? quan

Nguy?n Kh?i c� m?t gia ?�nh b?t h?nh c?ng v?i ?i?u ki?n s?ng v� c�ng kh� kh?n n�n t? nh? ph?i s?ng r?t c? c?c n�n ?� h�nh th�nh trong �ng m?t � ch� s?ng ?? kh?ng ??nh m�nh. Th�m n?a tr??c khi tr? th�nh m?t nh� v?n �ng t?ng l�m tuy�n hu?n v� vi?t b�o, ?i?u ?� ?� gi�p �ng c� s? nh?y c?m v� hi?u bi?t c?n thi?t tr??c cu?c ??i.

2.1.2 Nguy�n nh�n kh�ch quan

C�ch m?ng th�ng T�m v� cu?c kh�ng chi?n ch?ng Ph�p ?em l?i cho �ng c? h?i ?? kh?ng ??nh m�nh. N?m 1975 �ng chuy?n v�o Nam sinh s?ng v� l�m vi?c, ch�nh m�i tr??ng m?i ?� cho �ng c�i nh�n s�u s?c h?n v?i nh?ng quan ni?m ??y ?? h?n v? cu?c s?ng, con ng??i.

2.2 N?i dung tri?t l� trong Xung ??t, M�a l?c, H�y ?i xa h?n n?a v� Ng??i tr? v?

2.2.1 Tri?t l� v? cu?c ??i

V?i Nguy?n Kh?i, tri?t l� v? cu?c ??i ???c hi?u l� nh?ng chi�m nghi?m, nh?ng ?�c k?t, l� gi?i v? cu?c ??i. Nhi?u s�ng t�c c?a �ng l� nh?ng b�i h?c, tri?t l� v? l?i s?ng. R� r�ng Nguy?n Kh?i ?� kh�i qu�t l�n m?t tri?t l� v? l?i s?ng: cu?c ??i con ng??i ch?ng th? qu?n quanh n?i ch?t h?p m� c�n ph?i bi?t b??c ra ngo�i x� h?i ?? kh?ng ??nh m�nh v� ph?i c� c?ng hi?n cho cu?c ??i.

B�n c?nh ?�, Nguy?n Kh?i c�n tri?t l� v? con ng??i v?i c�c kh? n?ng th�ch ?ng v� l?a ch?n. Trong v� v�n s? l?a ch?n cho cu?c s?ng c?a con ng??i, Nguy?n Kh?i ?� ??t v?n ?? ph?i c� s? l?a ch?n sao cho ph� h?p v?i ho�n c?nh c?a m�nh

T�c ph?m c?a Nguy?n Kh?i ?� ??t ra nhi?u v?n ?? s�u s?c, n�u l�n m?t quan ni?m, m?t c�ch nh�n m?i v? n�ng th�n hi?n nay: ph?i c� m?t th�i ?? ?�ng, c�ch nh�n ?�ng th� m?i hi?u h?t ???c cu?c s?ng m?i ? n�ng th�n.

2.2.2 Tri?t l� v? con ng??i

�ng ?� tri?t l� v? s?c m?nh ?n s�u trong m?i con ng??i ?? m?i khi c� th? th�ch n� l?i tr?i d?y. Nguy?n Kh?i ??t ra y�u c?u l� con ng??i c?n ph?i c� m?t s?c m?nh ?? v??t qua nh?ng ranh gi?i ri�ng c?a b?n th�n m�nh. Suy cho c�ng th� cu?c ??i con ng??i l� m?t qu� tr�nh n? l?c v??n l�n kh�ng ng?ng ?? b??c qua nh?ng ranh gi?i ?�.

Nguy?n Kh?i ?� t?p trung gi?i quy?t v?n ?? v? c�ch nh�n nh?n con ng??i m?i trong c�ng cu?c x�y d?ng X� h?i ch? ngh?a. �ng ?� nh�n th?y s? thay ??i kh�ng ch? v? v?t ch?t m� c�n c� nh?ng thay ??i trong nh?n th?c, t? duy c?a con ng??i khi ti?p nh?n �nh s�ng c?a cu?c s?ng m?i. �ng ?�i h?i m?i ch�ng ta c?n ph?i c� m?t s? s�ng su?t trong vi?c ?�nh gi� con ng??i, tr�nh vi?c ch? c?n c? v�o b? ngo�i m� c� nh?ng ?�nh gi� sai l?m kh�ng ?�ng c�.

2.2.3 Tri?t l� v? t�n gi�o

T�n gi�o v?i Nguy?n Kh?i ?� l� vi?c t�m v�o th? gi?i t�m linh, ?? n?i ?� �ng ???c an ?i v� t�m th?y cho m�nh ni?m tin v�o cu?c s?ng. Trong Xung ??t, Nguy?n Kh?i ?� ?? c?p ??n ni?m tin t�n gi�o, tin v�o m?t ng�y kia cu?c ??i c?a h? s? ??i kh�c, tin v�o h? s? ???c l�n thi�n ?�ng ?? h?u h? Ch�a. �ng ?� ph� ph�n v� l�n �n t�n gi�o l� m?t k? th� c?a c�ch m?ng. Ngo�i ra �ng c�n cho ch�ng ta th?y s? chi ph?i v� c�ng m?nh m? c?a t�n gi�o ??n to�n b? ??i s?ng c?a ng??i d�n x? H?.

Trong t�n gi�o Nguy?n Kh?i c�n nh�n th?y s? v?n ??ng t?t y?u t? ch? ph?n �??o� ???c ch� tr?ng chuy?n sang ph?n �??i� ???c quan t�m h?n. Ng??i d�n x? H? kh�ng c�n coi t�n gi�o nh? l� m?t th? l?c duy nh?t ?nh h??ng ??n ??i s?ng c?a h? n?a.

K?T LU?N

T�c ph?m c?a �ng lu�n lu�n l� m?t kho tri th?c m� ch�ng ta c� th? h?c h?i ? ??y r?t nhi?u ?i?u. ??c v?n Nguy?n Kh?i, ph?n ch�nh kh�ng ph?i l� ??c truy?n m� ??c v?n ??, kh�ng ph?i s?ng c�ng cu?c ??i nh�n v?t m� s?ng c�ng v?i suy ngh? c?a t�c gi?. �ng l� nh� v?n c?a l� t??ng, c?a tri?t l� nh�n sinh. Tuy nhi�n m?t ?i?u kh�ng th? ph? nh?n l� c�ng trong nh?ng giai ?o?n v? sau ch?t tri?t l� trong v?n xu�i Nguy?n Kh?i c�ng s�u s?c h?n. M?c d� v?y c� c�i tr??c r?i m?i c� c�i sau v� ch?t tri?t l� trong v?n xu�i Nguy?n Kh?i tr??c n?m 1975, ??c bi?t l� trong b?n t�c ph?m tr�n ?� t?o n�n cho �ng m?t phong c�ch ngh? thu?t ??c ?�o.

DANH M?C T�I LI?U THAM KH?O CH�NH

1 Th�nh Duy (1961), �M�a l?c � m?t th�nh c�ng m?i c?a Nguy?n Kh?i�, T?p ch� nghi�n c?u V?n h?c s? 6, Trang 1- 8

2 Phan C? ?? (ch? bi�n, 2007), Truy?n ng?n Vi?t Nam, L?ch s? - Thi ph�p � Ch�n dung, NXB Gi�o d?c.

3 Ho�ng Nh? Mai, Nguy?n ??ng M?nh (ch? bi�n,2000), V?n h?c Vi?t Nam, t?p 1, NXB Gi�o d?c.

4 Nguy?n ??ng M?nh (1979), Nh� v?n t? t??ng v� phong c�ch, NXB T�c ph?m m?i H?i nh� v?n.

5 V??ng Tr� Nh�n (1996), �V�i n�t v? c�c s�ng t�c c?a Nguy?n Kh?i trong nh?ng n?m g?n ?�y�, T?p ch� V?n h?c s? 2, Tr 8 � 11.

6 Tuy?t Nga (1999), �Nguy?n Kh?i v?i b�t k�- t?p v?n�, T?p ch� V?n h?c s? 11, Trang 72 � 77.

7 Tuy?t Nga (2004), Phong c�ch v?n xu�i Nguy?n Kh?i, NXB H?i nh� v?n.

8 ?�o Th?y Nguy�n (2001), �Th? gi?i nh�n v?t Nguy?n Kh?i trong c?m h?ng nghi�n c?u ph�n t�ch�, T?p ch� V?n h?c s? 11,Trang 53 � 63.

9 Nguy?n V?n Long (ch? bi�n, 2007), Gi�o tr�nh V?n h?c Vi?t Nam hi?n ??i, t?p 2, NXB ??i h?c s? ph?m.

10 L� Th�nh Vinh (2009), �Tri?t lu?n v? t�n gi�o trong ti?u thuy?t c?a Nguy?n Kh?i�, Lu?n v?n Th?c s?, ??i h?c S? ph?m ?� N?ng

T�c gi?

Ph?m Tr?ng ??t l?p 07CVH1 Khoa Ng? v?n tr??ng ??i h?c S? ph?m, ??i h?c ?� N?ng, s? ?i?n tho?i li�n l?c: 0982415493.

?? Th? Nhung l?p 07CVH2 Khoa Ng? v?n tr??ng ??i h?c S? ph?m, ??i h?c ?� N?ng, s? ?i?n tho?i li�n l?c: 0983913649

:


T?C TH? ??C TH�NH ?�NG H?I ??I V??NG NGUY?N PH?C

L�NG PH� X�, QU?NG X??NG, THANH H�A

THE CUSTOM ?ONG HAI ?AI VUONG THE HOLY MONK NGUYEN PHUC

IN PHU XA VILLAGE, QUANG XUONG, THANH HOA

SVTH: Nguy?n V?n Thu?n

L?p 06CVHH, Khoa Ng? V?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

GVHD: TS. nguy?n Xu�n H??ng

Khoa Ng? V?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

T�M T?T

T?c th? ?� c� l?ch s? h?n n?m th? k? t?n t?i v� ph�t tri?n ? l�ng Ph� X�. N� ch?a ??ng m?t gi� tr? to l?n c? v? v?t ch?t v� tinh th?n nh? gi� tr? l?ch s?, v?n h�a tinh th?n, t�m linh, gi� tr? ??o ??c, gi� tr? du l?ch. Nghi l? g?n li?n v?i l? h?i c?u ng?, c?u m�a, c?u b�nh an c?a ng??i d�n l�ng bi?n. T?c th? n�y g?n li?n v?i nh?ng truy?n thuy?t, s? t�ch, s?c phong, nghi l?. Tuy nhi�n th� ch?a c� m?t v?n b?n th�nh v?n n�o ghi ch�p v? t?c th? n�y, t? tr??c t?i nay vi?c l?u truy?n n� ch? b?ng truy?n mi?ng v� th�i quen trong sinh ho?t h�ng ng�y. B�i vi?t n�y g�p ph?n gi�p nh�n d�n n?i ?�y c� m?t v?n b?n th�nh v?n, khoa h?c n?i l?u gi? c�c gi� tr? c?a t?c th? ??ng th?i g�p ph?n b?o t?n, ph�t huy v� l?u truy?n t?c th? n�y t?i h?u th?, qua ?� g�p ph?n ch?ng minh s? ?a d?ng c?a v?n h�a bi?n n�i chung, t?c th? n�y n�i ri�ng

ABSTRACT

The custom of worshipping in Phu Xa village has existed for over 5 centuries. It contains the great material and spiritual values such as historical, cultural, spiritual, moral and tourism values. The custom goes with the festival of fishing pray, and safe pray of people living near sea. The custom goes with legends, myths, rituals. However, it has just been passed by tradition by oral and habits of daily activities of people. Therefore, the custom hasn�t been recorded in any document. The purpose of my research is to help the local people have a scientific document which saving the values of this custom as well as reserving and developing it to future generations. And Ialso want to prove the varieties of sea culture in general and the custom in particular.

M? ??U

T?c th? ??c Th�nh ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c l� n�t n?i b?t, n�t ??c s?c c?a v?n h�a bi?n Vi?t Nam n�i chung l�ng Ph� X� n�i ri�ng. T?c th? c� t�nh ch?t thi�ng li�ng v� c� s? ?nh h??ng s�u s?c t?i ??i s?ng t�n ng??ng, tinh th?n c?a ng??i d�n l�ng bi?n Ph� X�. T? bao ??i nay, nh?ng truy?n thuy?t, s? t�ch, nghi l? li�n quan ??n t?c th? Th�nh Nguy?n Ph?c ? l�ng Ph� X� l�c hi?n h?u, l�c c?t k�n trong c�i u minh v� lung linh hi?n h�ch trong ??u �c ng??i d�n n?i ?�y. H? truy?n ??i nhau b?ng mi?ng, b?ng th�i quen trong sinh ho?t h�ng ng�y m� ch?a c� m?t t�i li?u v?n b?n n�o hay m?t c�ng tr�nh nghi�n c?u n�o v? n� ???c l?u truy?n trong d�n gian hay ch�nh quy?n ??a ph??ng. T?c th? v� ng�i l�ng ?ang ??ng tr??c th?i c? v� th�ch th?c l?n cho s? ph�t tri?n khi m� l�ng n?m trong v�ng quy ho?ch ph�t tri?n du l?ch sinh th�i bi?n.

Tr??c kh? n?ng c?a s? bi?n ??i c?ng nh? mong mu?n ???c nghi�n c?u v?: �T?c th? ??c Th�nh ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c l�ng Ph� X�, Qu?ng X??ng, Thanh H�a� n�n t�i ?� ?i s�u kh?o s�t v� t�m hi?u n�.

N?I DUNG

1. Kh�i qu�t chung v? l�ng Ph� X�

1.1. L�ng Ph� X� t? g�c nh�n ??a l�

L�ng Ph� X� bao g?m th�n 7, th�n 8 v� th�n 9 thu?c x� Qu?ng ??i, Qu?ng X??ng, Thanh H�a. Ng�i l�ng c�ch khu du l?ch S?m S?n 6 km v? h??ng Nam. Khu l�ng gi�p v?i ??a gi?i h�nh ch�nh c?a x� Qu?ng H�ng v? ph�a B?c, ph�a Nam gi�p x� Qu?ng H?i, ph�a ?�ng gi�p bi?n ?�ng, ph�a T�y gi�p s�ng R�o.(s�ng nh� L�).

Khu l�ng c� di?n t�ch kho?ng 0,7 km2, d�n s? kho?ng 3.500 ng??i. V?i 1,2 km b? bi?n, ngu?n l?i th?y s?n phong ph� ?a d?ng, nhi?u lo?i c� tr? l??ng l?n v� gi� tr? kinh t? cao cho ph�p nh�n d�n trong l�ng ph�t tri?n m?nh ng�nh khai th�ch h?i s?n bi?n. V?i bi?n ??p, ?? d?c th?p, s�ng nh?, quanh n?m m�t m?, hi?n h�a l?i gi�p v?i hai khu du l?ch S?m S?n v� H�ng S?n cho ph�p l�ng ??y m?nh ph�t tri?n kinh t? bi?n g?n v?i du l?ch sinh th�i.

1.2. L�ng Ph� X� t? g�c nh�n l?ch s?

L�ng ban ??u c� t�n l� L??ng X� sau ??i th�nh Ph� X� thu?c t?ng Th? H?, huy?n Qu?ng X??ng, ph? Thi�n Gia, tr?n Thanh H�a. ??u th? k? 20 l�ng ??i t�n th�nh Th? Ph�, nh?ng t�n Ph� X� v?n ???c nh�n d�n g?i song song v?i t�n Th? Ph�. N?m 1990 l�ng chia th�nh 3 th�n l� th�n 7, th�n 8 v� th�n 9 thu?c x� Qu?ng ??i, Qu?ng X??ng, Thanh H�a.

L�ng c� nhi?u ?�ng g�p l?n trong c�ng cu?c ?�nh ?u?i gi?c ngo?i x�m b?o v? ??t n??c nh?: ??i vua L� Trang T�ng (1533 - 1548), khi ?i ?�nh h? M?c ?� gh� qua n?i n�y, Quang Trung khi �ng ?em qu�n ra B?c ?�nh qu�n x�m l??c nh� Thanh c?ng v? n?i ?�y ?? tuy?n m? qu�n l�nh, nhi?u trai tr�ng c?a l�ng ?� theo �ng ?i ?�nh gi?c Thanh x�m l??c.

Trong cu?c kh�ng chi?n ch?ng th?c d�n Ph�p v� ?? qu?c M? l�ng ?� c� nhi?u ?�ng g�p quan tr?ng cho ??t n??c, cho d�n t?c. ??c bi?t l� trong chi?n tranh ph� ho?i mi?n B?c c?a ?? qu?c M?, d�n qu�n t? v? c?a l�ng ?� ph?i h?p v?i b? ??i ??a ph??ng ?�ng ? n�i Tr??ng L? ?� b?n r?i m?t m�y bay v� nhi?u t�u chi?n c?a ??ch. Sau n�y, v�o n?m 1998 nh�n d�n trong l�ng v� nh�n d�n c? x� Qu?ng ??i ?� vinh d? nh?n danh hi?u anh h�ng l?c l??ng v? trang nh�n d�n trong kh�ng chi?n ch?ng m?.

1.3. L�ng Ph� X� t? g�c nh�n kinh t?, x� h?i

Ho?t ??ng kinh t? ch? ??o c?a c? l�ng l� kinh t? bi?n, c? l�ng c� 260 ph??ng ti?n ?�nh b?t tr�n bi?n ?a ph?n l� c� c�ng xu?t nh? s? dung c�c lo?i l??i v� gi? n�n ch? y?u l� ?�nh b?t c�, t�m, ru?c, s?a ? g?n b?. �N?m 2009 t?ng s?n l??ng khai th�c ??c ??t 1.100 t?n c� t�m, s?n l??ng s?a t??i ??t kho?ng 18.000 t?n�. B�n c?nh kinh t? bi?n l�ng c�n c� kinh t? n�ng nghi?p v� bu�n b�n.

Nh?ng n?m g?n ?�y kinh t? c?a l�ng ph�t tri?n m?t c�ch nhanh ch�ng. Bi?u hi?n l� s? h? gi�u v� kh� t?ng l�n s? h? ngh�o gi?m m?nh, l�ng kh�ng c�n h? ?�i. H? th?ng giao th�ng v?n t?i v� th�ng tin li�n l?c kh� ph�t tri?n.

C�ng v?i s? ph�t tri?n c?a kinh t? th� c�c v?n ?? x� h?i c?ng ???c quan t�m h?n tr??c. D?ch v? y t?, gi�o d?c, v?n h�a, x� h?i ng�y m?t t?ng ?? ?�p ?ng nhu c?u ng�y c�ng cao c?a nh�n d�n.

2. T?c th? ??c Th�nh ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c ? l�ng Ph� X�

2.1. ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c v� qu� tr�nh thi�ng h�a

Nguy?n Ph?c ng??i x� ?o�n T�ng, huy?n Gia L?c, x? H?i D??ng. �ng ?? ?? nh? gi�p ti?n s?, khoa thi n?m Qu� D?u hi?u Th�i H�a th? 11 (1453) v� ???c b? l�m ch?c quan H�n l�m vi?n, tham ngh? ch�nh s? vi?n. �ng l� ng??i v?n v? song to�n l?i c� t�i ?n n�i n�n ?� nhi?u l?n ???c c? ?i s? ? Trung Qu?c. �ng t?ng kim qua nhi?u ch?c v? kh�c nhau nh? quan Gi�m th�, quan th?a tuy�n tham ngh? Thanh Hoa, quan ??c l??ng� ? c??ng v? n�o �ng c?ng ho�n th�nh t?t nhi?m v? ???c giao.

Cu?i ??i v� kh�ng may cho s? ph?n n�n ?� b? vua L� Th�nh T�ng x? t?i ch?t v� tr? h?n qu�n c?. V? sau vua c?n th?y h?i h?n v� chuy?n n�y n�n ?� phong cho �ng l� ??i v??ng bi?n ?�ng h?i, r?i ban chi?u cho nh�n d�n nhi?u n?i ph?ng th?.

Qu� tr�nh thi�ng h�a Nguy?n Ph?c l�n th�nh b?c Th�nh th?n g?n li?n v?i nh?ng truy?n thuy?t, th?n t�ch v� s?c phong. Th?n t�ch v? �ng ???c c�c nh� nho v� tri?u ?�nh phong ki?n ghi ch�p l?i r?t nhi?u nh? s�ch �Th?n t�ch Vi?t Nam�c� vi?t: Sau khi vua chi?n th?ng Chi�m Th�nh tr? v?, tr�n ???ng g?p s�ng to gi� l?n n�n kh�ng ?i ???c. M?t ?�m Vua thao th?c tai nghe gi� g�o, s�ng d?y tr?n tr?c kh�ng sao ng? ???c. Vua s?c nh? l?i thuy?n l??ng tr? k? h?n l� do s�ng l?n g�y ra, trong l�ng h?i h?n, th??ng ti?c ??c l??ng quan b? th�c oan. Trong l�c m? m�ng Vua nh�n th?y �ng ??ng tr??c gi??ng ng? t�u r?ng:

�K? h? th?n c?m ?n tri ng? c?a b? h? n�n d?u th�c, linh h?n v?n theo ra chi?n tr?n. Nay nh? h?ng ph�c qu?c gia, b? h? d?p xong Chi�m h?u, h? th?n l?i xin theo h? gi� kh?i ho�n. Vua L� ch?t t?nh tr�ng ra v?ng ?�ng ?� h?ng s�ng. Bi?n l?ng s�ng y�n, ??i qu�n v??t bi?n tr? v? in ?n. Vua L� Th�nh T�ng truy phong ??c l??ng quan Nguy?n Ph?c t??c ??i v??ng bi?n ?�ng H?i�.

??n th? �ng ? l�ng Ph� X� ?� 10 l?n nh?n s?c phong c?a c�c vua tri?u L�, Nguy?n. Ng�y nay l�ng c�n gi? l?i ???c 2 ??o s?c. Do th?i gian v� s? kh?c nghi?t c?a thi�n nhi�n n�n m?t ??o s?c ?� b? r�c v� m? n�t ch?, b?n c�n l?i do vua Duy T�n n?m th? 3 ban t?ng.

2.2. Kh?o t? ??n th? ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c

V�o kho?ng cu?i th?i L� S? ng�i ??n ???c x�y d?ng ? khu ??t ??u l�ng v� x�y d?ng b?ng tre n?a, ??n nh? nh?ng kh�ng gian kh� r?ng r?i. Sau ???c x�y d?ng l?i b?ng g?ch v� g? r?t ki�n c?.

Cu?i th? k? XVIII ??n ???c di r?i v? v? tr� trung t�m c?a l�ng v� t?n t?i ? ?� cho t?i nay. L�c n�y x�y b?ng g?ch, ?� v� g? r?t l?n. Trong c�ch m?ng v?n h�a, ng�y 10/3/1961 ng�i l�ng b? ph� b? tuy nhi�n t?c th? v?n �m ? ch�y trong l�ng ng??i d�n c?a l�ng. N?m 1992 nh�n d�n ?� ?�ng g�p c�ng s?c, ti?n b?c ?? x�y d?ng l?i ng�i ??n n�y. N?m 1999 ng�i ??n vinh d? ?�n nh?n b?ng c�ng nh?n di t�ch l?ch s? v?n h�a c?p t?nh. N?m 2008 t?nh ?y Thanh H�a ?� cho ph�p tu s?a l?i gian ch�nh t?m c?a ng�i ??n.

Ng�i ??n ???c x�y d?ng th�nh hai nh� bi?t l?p ng?n c�ch b?ng m?t c�i s�n nh?, theo l?i ki?n tr�c h�nh ch? ?inh. G?m m?t ng�i ti?n ???ng n?m ngang chi?u d�i 8,30 m�t r?ng 5,70 m�t, k?t c?u v� k�o theo l?i gi� chu�ng k?, chuy?n b?y, 2 hi�n tr??c sau, �t c� trang tr� hoa v?n, t??ng x�y b?ng g?ch, v� k�o, x� nh� b?ng g?. Nh� ch�nh t?m n?m d?c chi?u d�i 7m, chi?u r?ng 4,5m. B�n trong c� hai h�ng c?t b?ng c?t b� t�ng, rui m� v� v� k�o l�m b?ng g?. L?p ng�i �m d??ng, tr�n m�i ng�i c� ??p l??ng long ch?u m?t nguy?t.

Ng�i ch�nh t?m c� treo m?t s? b?c ??i t?, ho�nh phi nh?: Quang L?u ??c, T?i Linh T?, Th??ng ??ng T?i Linh. B�n h??ng �n x?p ki?u tam quan v� quay v? h??ng Nam. T? ngo�i v�o l� b�n h?i ??ng, n?i th? 3 ti?n hi?n l� ??c t? h? Cao, h? Phan, h? Th?a, tr�n b�n c� b�t h??ng s? c? gia l??n, b? l? h??ng b?ng ??ng. M?t b? ?�i nh? g?m 3 c�i b?ng g? ???c s?n son thi?p v�ng. Sau c�ng l� long ngai l�m b?ng g?, hai b�n c� 2 gi� binh kh�. B�n th? Th�nh ? gi?a c� ??t t??ng Th�nh Nguy?n Ph?c m�u v�ng, ??u ??i m?, m?c �o quan m�u ??. B�n cu?i c�ng g?i l� h?u cung, c� ??t l? h??ng b?ng ??ng, hai h?c ch?u hai b�n. Ti?p ??n l� �Long ngai giao ? th?n v?�, tr�n long ngai l� �o quan, m? quan m�u v�ng. Trong long ngai l� h�n s?c l?n, trong h�n s?c tr??c kia c� 10 ??o s?c hi?n nay ch? c�n l?i 2 ??o s?c.

2.3. Nh?ng ng�y l? ch�nh trong n?m

??n th? ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c ? l�ng Ph� X� ???c nh�n d�n quanh n?m h??ng kh�i ph?ng th? v?i ni?m tin v� ??c v?ng th�nh ?�ng H?i s? ch? che, b?o v? v� ph� tr? cho nh�n d�n v? cu?c s?ng b�nh an, no ?? c?a c? l�ng bi?n. C�c ng�y l? ch�nh trong n?m nh?: Xu�n Thu nh? k? t? l?, c�c ng�y k? nh?t nh? ng�y s�c v?ng, ng�y t?t ?oan ng?, ng�y ch?p l�ng 7/12, ng�y gi? Th�nh 16/4 �m l?ch.

Ng�y gi? Th�nh 16/4 �m l?ch l� ng�y gi? l?n nh?t c?a l�ng. X?a kia n� k�o d�i 3 ng�y v� c� ph?n h?i v?i nhi?u tr� ch?i, tr� di?n d�n gian, v�o ng�y n�y l�ng th??ng l� m? B�, m? Tr�u. Ng�y nay th� ?� gi?n ?i r?t nhi?u, ch? di?n ra trong m?t ng�y v� kh�ng c�n ph?n h?i n?a, l? v?t c?ng gi?m ?i ?�ng k?.

B�n h??ng �n ??t ? tr??c s�n ??n, g?m 3 b�n l� tam b?o Ph?t ? tr�n c�ng, tam b?o Th�nh ? gi?a, tam b?o quan ? d??i. C� r??c ki?u v� b�t h??ng ? b�n Th�nh n?i h?u cung ra b�n ngo�i.

Nghi l? b?t ??u b?ng l? r??c ki?u xu?ng ch�a ??ng B�ng, ?�y ???c xem l� l? th?nh ??c Ph?t. Sau ?� l� l? th?nh c?u ??c Th�nh ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c v� c�c quan v?n v? theo h?u v? d? l?. Sau l? th?nh l� v?n c�ng Th�nh trong ?� c� ?o?n: �C?n d�ng l? b?c chi nghi h??ng ??ng qu? ph?m k? nh?t l? kh�nh h?i c? truy?n. C?m chi�u c�o vu t?i linh ng�i ?�ng H?i ??i V??ng hi?u tr?ch Ho�ng H?p Qu?ng Nhu?n tr?c v?y d??c b?o Trung V?ng th??ng th??ng ??ng th?n c�ng v?n v� linh quan v?y ti?n ta k�nh th?nh�.

Ti?p ?� l� c�c nghi l? c?u ng?, c?u n�ng c?u danh, c?u bu�n b�n. Trong ?� L? c?u ng? l� l? ch�nh v� thu hut s? quan t�m ch� � c?ng nh? s? th�nh t�m c�ng b�i c?a to�n th? ng? d�n trong l�ng. Nghi l? cu?i c�ng cua bu?i l? l� l? t?ng thuy?n.

2.4. � ngh?a, gi� tr? t?c th? ??c Th�nh ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c

� ngh?a l?ch s?: Th�ng qua ti?u s? nh�n v?t Nguy?n Ph?c v� t?c th? c?a �ng ch�ng ta c� th? hi?u th�m m?t ph?n n�o ?� v? ng??i th?c c?a �ng, v? c�ng lao m� �ng ?�ng g�p cho ??t n??c. ??ng th?i nh?ng t? li?u v? Nguy?n Ph?c c�n l� nh?ng c? li?u h�ng h?n ph?n �nh m?t th?i k? ??u tranh oanh li?t c?a d�n t?c ta ?? b?o v? bi�n c??ng b? c?i c?a ??t n??c v� m? ??u cho qu� tr�nh m? c?i v? ph??ng Nam c?a d�n t?c ta. Qua ?� ph?n �nh th�m v? nh?ng ch�nh s�ch lu?t ph�p c?a tri?u ?�nh phong ki?n th?i H?ng ??c l� r?t nghi�m ng?t.

Gi� tr? v?n h�a tinh th?n, t�m linh: T? trong s�u th?m ti?m th?c c?a nh�n d�n Nguy?n Ph?c l� v? Th�nh, v? th�nh ho�ng l�ng ng�i l� bi?u t??ng v? quy?n l?c v� s?c m?nh tinh th?n chi ph?i c? ??i s?ng tinh th?n l?n v?t ch?t c?a h?. T�n ng??ng th? Nguy?n Ph?c v?n l� nhu c?u t�m linh kh�ng th? thi?u ??i v?i ng??i d�n n?i ?�y. Trong t�m th?c h? v?n tin r?ng v?i s?c m?nh v� s? thi�ng li�ng cao c? ??c Th�nh v?n d�i theo, gi�m s�t m?i h�nh ??ng, vi?c l�m c?a m?i ng??i v� c? c?ng ??ng l�ng bi?n. Ph� h?, ch? che cho h? trong cu?c s?ng ??i th??ng v� h??ng h? t?i nh?ng ?i?u t?t ??p, cao c? nh�n v?n.

Nghi l? c?a t?c th? g?n li?n v?i l? h?i c?u ng?, c?u m�a c?a ng??i d�n l�ng ven bi?n Ph� X�. N� ?� ph?n �nh t�m t? nguy?n v?ng c?a nh�n d�n v? m?t cu?c s?ng b�nh y�n, no ??, bi?n l?ng tr?i y�n, ra kh?i v�o l?ng ???c thu?n bu?n xu�i gi�, ?�nh b?t ???c nhi?u c� t�m. N� c�n ph?n �nh c�ch ?ng x? dung h�a c?a con ng??i n?i ?�y v?i m�i tr??ng t? nhi�n, m�i tr??ng x� h?i v� m�i tr??ng t�m linh, gi?a Th?n, Ng??i v� Bi?n. ?�y c�n l� d?p nh�n d�n trong l�ng ???c ngh? ng?i th? gi?n t?o l?p th? c�n b?ng trong ??i s?ng tinh th?n sau m?t n?m l�m ?n v?t v? tr�n bi?n. Nghi l? c�n l� ?? mang l?i ni?n vui, s? h??ng ph?n cho m?i th�nh vi�n trong c?ng ??ng l�ng bi?n ?? b??c v�o m?t chu k? m?i.

Gi� tr? du l?ch: C?n ph?i khai th�c, l�m gi�u, ph�t huy c�c gi� tr? c?a di t�ch v� t?c th? n�y ?�ng nh? tinh th?n c?a h?i ngh? trung ??ng V kh�a VIII ?� ?? ra. V?i l?i th? l� gi�p v?i hai khu du l?ch S?m S?n v� H�ng S?n, c�ng v?i n� l� vi?c m? r?ng kinh doanh, khai th�c du l?ch v�o ??a ph?n c?a l�ng. Theo ?� ng�i ??n s? l� ?i?m th?m quan c?a khu kh�ch m?i khi ??n n?i ?�y. Ng�i ??n l� m?t kh�ng gian thi�ng li�ng, t?nh l?ng kh�c xa v?i kh�ng kh� ?n �o, n�o nhi?t ? b�n ngo�i, l?i ???c bao ph? b?i m?t m�u xanh c?a c�y c?i c�ng l�m cho ng�i ??n th�m ph�n c? k�nh. Ng??i th?c h�nh t�n ng??ng hay du kh�ch ai c?ng mu?n gh� l?i ?? cho t�m h?n ???c thanh th?n, b�nh y�n.

M?t s? khuy?n ngh?: Th? nh?t, hi?n t?i gian ti?n ???ng c?a ng�i ??n l� nh� v?n h�a c?a ??n v? th�n 8. ?� l� m?t s? ??i ngh?ch gi?a m?t b�n l� kh�ng gian linh thi�ng, n?i th? v? anh h�ng, ng??i c� c�ng v?i ??t n??c v?i nh�n d�n v?i m?t b�n l� n?i vui ch?i gi?i tr�, h?i h?p c�ng vi?c c?a c�n b? nh�n d�n th�n 8. Thi?t ngh? r?ng ?? tr� l?i cho ng�i ??n m?t kh�ng gian t?nh l?ng, linh thi�ng nh? v?n c� c?a n�.

Th? hai, N�n kh�i ph?c m?t s? tr� ch?i, tr� di?n d�n gian trong ng�y gi? Th�nh 16 th�nh 4 ?? ph?c v? nh�n d�n v� du kh�ch.

Th? ba, Ch�nh quy?n ??a ph??ng c?n ??y m?nh vi?c v?n ??ng c�c h? d�n s?ng khu v?c ph�a T�y c?a ng�i ??n ?? x�c ti?n vi?c ??i ??t, m? r?ng kh�ng gian cho ng�i ??n.

Th? t?, Ch�nh quy?n ??a ph??ng v� b?n th�n l�ng ph?i c� bi?n ph�p tuy�n truy?n, gi�o d?c truy?n th?ng qu� h??ng t?i c�c th? h? h�m nay v� mai sau ?? t?c th? ???c tr??ng t?n m�i m�i v?i th?i gian v� l�ng bi?n n�y.

K?T LU?N

Do ?i?u ki?n t? nhi�n, m�i tr??ng khai th�c g?n li?n v?i bi?n c?, ph??ng th?c s?n xu?t l?i l?c h?u, nh? b� n�n ?� ?nh h??ng, t�c ??ng t?i ??i s?ng tinh th?n, t�n ng??ng, t�m linh c?a c? d�n v�ng bi?n n�y.

T?c th? v� nghi l? ??c Th�nh Nguy?n Ph?c ? l�ng Ph� X� g?n li?n v?i l? h?i c?u ng?, c?u m�a, c?u b�nh an c?a c? d�n l�ng bi?n n?i ?�y. T?c th? n�y c�n ph?n �nh c�ch ?ng x? dung h�a c?a con ng??i n?i ?�y v?i m�i tr??ng t? nhi�n, m�i tr??ng t�m linh. T?c th? c�n m?ng gi� tr? nh�n v?n s�u s?c, gi� tr? ??o ??c cao c?. T?c th? l� s? suy t�n ng??i anh h�ng d�n t?c, ng??i c� c�ng v?i ??t n??c l�n b?c Th�nh th?n, ?? r?i ph?n �nh s?c m?nh c? k?t c?ng ??ng, th? hi?n ??o l� �u?ng n??c nh? ngu?n�, tr? v? v?i c?i ngu?n d�n t?c c?a nh�n d�n.

Trong ?i?u ki?n l?ch s? m?i c?a ng�i l�ng v� t?c th? c?n ph�t huy gi� tr? c?a n� trong vi?c ph�t tri?n du l?ch. B�n canh ?� c?ng ph?i l?u � ??n vi?c b?o t?n nh?ng gi� tr? v?n h�a c? truy?n, ??c s?c c?a t?c th?.

T�I LI?U THAM KH?O

1. Ban qu?n l� di t�ch ??n th? ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c , �V?n c�ng Th�nh�.

2. Nguy?n Xu�n H??ng (2009), �T�n ng??ng c? d�n ven bi?n Qu?ng Nam ?� N?ng�,Nxb T? ?i?n b�ch khoa v� Vi?n v?n h�a.

3. Ninh Vi?t Giao (2001), �V?n h�a l�ng bi?n x? Ngh?�, T?p ch� v?n h�a ngh? thu?t.

4. Ng� S? Li�n (2004), �??i Vi?t s? k� to�n th?�, Nxb V?n h�a th�ng tin.

4. L� Xu�n Quang (1996) �Th? th?n ? Vi?t Nam� t?p 1, Nxb H?i Ph�ng.

6. S? v?n h�a th�ng tin � b?o t?ng t?ng h?p t?nh Thanh H�a (1997), �L� l?ch di t�ch l?ch s? v?n h�a ??n th? ?�ng H?i ??i V??ng Nguy?n Ph?c th�n Ph� X�, x� Qu?ng ??i, huy?n Qu?ng X??ng, t?nh Thanh H�a�, B?n ?�nh m�y.

7. Ng� ??c Th?nh (2000), �V?n h�a d�n gian l�ng ven bi?n�, Nxb KHXH H� N?i.

8. Ho�ng Minh T??ng (2005), �T?c th? th?n ??c C??c ? l�ng N�i, S?m S?m, Thanh H�a�, Nxb V?n h�a d�n t?c.

:

THI PH�P CH�N KH�NG TRONG �TRUY?N NG?N TRONG L�NG B�N TAY� C?A KAWABATA YASUNARI

VACUUM PROSODY USED IN �PALM-OF THE HAND STORIES�, A WORK OF KAWABATA YASUNARI�S

SVTH: Tr??ng Th? H?ng C�c

L?p 06CVH1, Khoa Ng? v?n, Tr??ng ??i h?c S? ph?m, ??i h?c ?� N?ng

GVHD: ThS. Nguy?n Ph??ng Kh�nh

Khoa Ng? v?n, Tr??ng ??i h?c S? ph?m, ??i h?c ?� N?ng

T�M T?T

??n v?i v?n ch??ng c?a Kawabata v� g?p g? g??ng m?t ?n gi?u nhi?u ?i?u th� v? - truy?n ng?n trong l�ng b�n tay � �t�c ph?m c?a ch�n kh�ng� th? hi?n h?t s?c ??c ?�o, tinh t? v� ?n ch?a t�m h?n Nh?t B?n ? nh?ng kh�a c?nh th? gi?i c?a nh?ng chi?c g??ng soi, th?i gian c?a nh?ng kho?nh kh?c, kh�ng gian �v? ?c�, th? gi?i nh�n v?t v� c�i k?t l?ng. M?t ph�t hi?n kh� l� th� l� s? g?p g? gi?a Kawabata v� Hemingway trong nguy�n l� s�ng t?o. N�i c�ch kh�c, truy?n ng?n trong l�ng b�n tay c?ng ch�nh l� m?t t?ng b?ng tr�i, m?t ph?n n?i, b?y ph?n ch�m, ch?a ??ng s?c c�ng ph� m?nh m?�

ABSTRACT

Reading Kawabata�s proses, especially Palm-of-the-Hand Stories � �a masterpiece of understatement�, which is originally and subtly presented with the essence of the Japanese mind, in five aspects the world of mirrors, the time of moments, �Sea shell� spaces, the world of characters and the open endings. Another interesting finding is the similarities in the theory of creation between Kawabata and Hemingway. In other words, Palm-of-the-Hand Stories is a floating iceberg, with only one-eighth of it being above water, and hence holding enormous power�

M? ??U

1. L� do ch?n ?? t�i

Nh?c ??n khu�n m?t v?n ch??ng Nh?t, kh�ng th? kh�ng n�i ??n Kawabata Yasunari v� truy?n ng?n trong l�ng b�n tay. Cu?c h�nh h??ng v�o th? gi?i truy?n ng?n trong l�ng b�n tay c?a v?n h�o Kawabata l� th�m m?t l?n n?a t�m v? v?i nh?ng n�t truy?n th?ng c?i r? trong n?n v?n ch??ng Ph� Tang, v? ??t v� ng??i x? s? M?t tr?i m?c. Ch�nh b?i v?y, ng??i vi?t ch?n ?? t�i: �Thi ph�p ch�n kh�ng trong truy?n ng?n trong l�ng b�n tay c?a Kawabata Yasunari� ?? nghi�n c?u v?i hi v?ng ?i v�o s�u h?n th? gi?i Ph� Tang b?ng chi?c g??ng v?n ch??ng.

2. L?ch s? v?n ?? nghi�n c?u

Kawabata sinh ra t? x? s? M?t tr?i m?c, l� nh� v?n ??ng th?i l� s? gi? - b?ng ng�i b�t v?n ch??ng c?a m�nh �ng ?� k?t n?i nh?ng con ng??i, nh?ng m?nh h?n, nh?ng ngh? suy�khi?n cho v?n h?c tr? n�n g?n g?i, ???c y�u th�ch v� kh�m ph� m?t c�ch m�nh li?t. B?i th?, Kawabata Yasunari v� nh?ng ??a con tinh th?n c?a �ng lu�n c� s?c h�t m?nh m? kh�ng ch? v?i ??c gi?, v?i ng??i y�u v?n m� c�n ??i v?i c? gi?i ph� b�nh v?n h?c uy t�n.

* V? Kawabata Yasunari v� �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay�

Nh� nghi�n c?u Nh?t Chi�u l� m?t trong s? nh?ng ng??i d�nh r?t nhi?u t�m huy?t, t�nh y�u v� b�t l?c cho v?n h?c x? s? Ph� Tang, ??c bi?t cho v?n h�o Kawabata. Nh?t Chi�u t?ng nh?n ??nh: �Th?c ch?t c?a th?m m? chi?c g??ng soi l� h?n th? khao kh�t v??n t?i ?i?u ch?a bi?t trong Kawabata ?� v?n d?ng th?n t�nh m? c?m ph??ng ?�ng, m? c?m Nh?t B?n v� c? m? c?m hi?n ??i, ph?n �nh t?t c? trong m?t gi?t s??ng s�ng t?o ??y b?n l?nh�[30, tr.92].

GS.L?u ??c Trung l� m?t trong s? nh?ng nh� nghi�n c?u c� c�ng l?n trong gi?i thi?u v?n h?c Nh?t, ??c bi?t v? v?n h�o Kawabata ??n ??c gi? Vi?t. Theo �ng, phong c�ch ngh? thu?t c?a Kawabata ???c th? hi?n ? �c�i ch?t tr? t�nh s�u l?ng, n?i bu?n �m d?u ?� ph?i ch?ng Kawabata ?� k? th?a ???c t? trong d�ng v?n h?c �n? t�nh� trong th?i ??i Heian (794 � 1192), t? t�c ph?m Genji Monogatari c?a Murasaki Sibiku (978 � 1044) ??y ch?t bi c?m�[43, tr.47].

Trong chuy�n lu?n �V?n h�a Nh?t B?n v� Yasunari Kawabata�, TS.?�o Th? Thu H?ng kh?ng ??nh �v? ??p, s? ??c ?�o trong ngh? thu?t k? chuy?n c?a Kawabata� v� �nh?ng ?�ng g�p to l?n t? c�ch k? c?a Kawabata ??i v?i k? thu?t t? s? c?a v?n ch??ng nh�n lo?i, ??c bi?t l� c�ch k? hi?n ??i c?a th? k? XX�[8, tr.7].

C� m?t s? �t b�i nghi�n c?u d�nh ri�ng v? truy?n ng?n trong l�ng b�n tay, ?� b??c ??u m? v�o c�nh c?a kh� kh?n nh?ng th� v? c?a Kawabata Yasunari.

Peter Metevelis trong b�i vi?t �D?ch nh?ng truy?n �trong l�ng b�n tay� c?a Kawabata� (d?ch gi? ?inh Quang Trung) b?ng nh?ng d?n ch?ng sinh ??ng, �ng kh?ng ??nh: �Nh?ng truy?n trong l�ng b�n tay kh� phong ph� v? h�nh ?nh, t�nh c�ch, s? tinh t?, v? ??p, t�nh h�i h??c v� v? duy�n d�ng� v� nh?n m?nh m?t s? ?i?m v?a n�u d? d�ng b? ph� v? b?i �b?n d?ch l?ng l?o�[27, tr.166].

Tr?n Thu H?ng v?i truy?n ng?n trong l�ng b�n tay � c�i nh�n th?m m? trong su?t kh?ng ??nh: �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay v?a ch?a ??ng h?n th? �ng, v?a th? hi?n t�i n?ng c?a �ng m?t c�ch t?p trung v� c� ?�c�[47].

C?ng tr�n g�c ?? thi ph�p h?c, nh?ng �??c ?i?m thi ph�p truy?n trong l�ng b�n tay c?a Yasunari Kawabata� ???c Ho�ng Long nh�n theo ph??ng di?n h�nh ?nh trung t�m l� �ng??i l? kh�ch nh? k? h�nh h??ng th�n ph?n, ki?m t�m c�i ??p v� h�nh ?nh ng??i n? l� hi?n th�n cho c�i ??p m� ng??i l? kh�ch mu�n ??i theo d?u�[1, tr.1079].

T�m l?i, c� th? th?y t�nh h�nh nghi�n c?u v? Kawabata Yasunari ? Vi?t Nam nh? m?t b?c tranh t??ng ??i nhi?u m�u s?c v?i nh?ng m?ng s�ng t?i, ??m nh?t kh�c nhau.

* V? �Thi ph�p ch�n kh�ng�

Phan Nh?t Chi�u, nh� nghi�n c?u v? v?n h�a - v?n h?c Nh?t g?o c?i, l� ng??i �hi?u v?n h?c Nh?t k� l?� ?� d�ng kh�i ni?m �thi ph�p ch�n kh�ng� trong r?t nhi?u c�ng tr�nh, b�i vi?t kh?o c?u v? v?n h?c Nh?t.

Trong b�i vi?t �Kawabata, ng??i c?u r?i c�i ??p� ??ng l?n ??u tr�n t?p ch� V?n, n?m 1991, Nh?t Chi�u ?� c�ng b? c�ch g?i thi ph�p c?a Kawabata l� �thi ph�p ch�n kh�ng�: Qua ti?ng th?m th� c?a tr�i tim ho?c g??ng m?t ng??i h?p h?i�Kawabata ?? cho ph?n kh�ng n�i ch�m s�u v�o trong ta trong m?t thi ph�p c� th? g?i l� �thi ph�p c?a ch�n kh�ng�[4, tr159].

V?i Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay � c�i nh�n th?m m? trong su?t, Tr?n Thu H?ng kh?ng ??nh: �Thi ph�p ch�n kh�ng (ch? c?a Nh?t Chi�u) trong c�c truy?n ng?n trong l�ng b�n tay c?ng tr? th�nh ??c tr?ng ngh? thu?t quan tr?ng. Nh?ng kho?nh kh?c tho�ng qua m� nh? kh�ng trong cu?c ??i, nh?ng kho?ng tr?ng chi?m trong b?c tranh th?y m?c ch?m ph� qua ng�i b�t c?a Kawabata c� s?c �m ?nh l?n�[47].

V?i nh?ng c�ng tr�nh mang t�nh g?i m? c?ng h??ng v?i ni?m y�u th�ch v?n h?c Nh?t, ng??i vi?t mong mu?n ?�o s�u h?n v�o th? gi?i Kawabata Yasunari ? ch�nh m?ng thi ph�p, m� c? th? l� �Thi ph�p ch�n kh�ng� (ch? d�ng c?a Nh?t Chi�u) ???c th? hi?n qua nh?ng t�c ph?m �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay� v?i ?? t�i: �Thi ph�p ch�n kh�ng trong truy?n ng?n trong l�ng b�n tay c?a Kawabata Yasunari� ?? th�m m?t l?n kh�m ph� v�ng ??t v?n ch??ng Nh?t.

3. � ngh?a c?a ?? t�i

L� s? kh?i g?i t?ng l� ph? ?? g�p th�m ch�t �nh s�ng soi r?i ph?n h?n c?t c?a Kawabata!

4. ??i t??ng v� ph?m vi nghi�n c?u ?? t�i

??i t??ng nghi�n c?u: Nh?ng bi?u hi?n c?a thi ph�p ch�n kh�ng trong nh?ng t�c ph?m �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay� c?a Kawabata Yasunari.

Ph?m vi nghi�n c?u: Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay in trong �Yasunari Kawabata tuy?n t?p t�c ph?m� (g?m 46 t�c ph?m).

5. Ph??ng ph�p nghi�n c?u

?? th?c hi?n ?? t�i n�y, ng??i vi?t ?� s? d?ng k?t h?p nhi?u ph??ng ph�p nghi�n c?u sau ?�y: th?ng k� � ph�n lo?i, mi�u t?, ph�n t�ch � t?ng h?p, ??i chi?u � so s�nh.

6. C?u tr�c ?? t�i nghi�n c?u

Ngo�i ph?n m? ??u, ph?n k?t lu?n, ph?n t�i li?u tham kh?o v� ph?n ph? l?c (5 b?ng ph? l?c), ?? t�i g?m 3 ch??ng:

Ch??ng 1: Kawabata v� �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay�

Ch??ng 2: Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay � �t�c ph?m c?a ch�n kh�ng�

Ch??ng 3: Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay � g??ng m?t ??p trong d�ng ch?y v?n ch??ng

N?I DUNG

CH??NG 1: KAWABATA V� �TRUY?N NG?N TRONG L�NG B�N TAY�

1.1. Kawabata � ng??i ngh? s? v� nh?ng kho?nh kh?c thi ca

Ng??c d�ng th?i gian tr? v? v?i v�ng ??t Nh?t, t?i Osaka, n?m 1899 m?t con ng??i ?� ???c sinh ra v?i ??nh m?nh c� ??n, v?i n?i ?au th??ng tr�n l?p nh?ng ?� ?? l?i cho ??i nh?ng b?n t�nh ca v? c�i ??p ng�n l�n trong nh?ng trang v?n th?m ??m bu?n th??ng v� tinh t?, nh?y c?m v� mong manh. �ng l� ng??i ngh? s? mang t�m h?n Nh?t B?n � Kawabata Yasunari.

1.2. Kawabata v� �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay� � cu?c g?p g? ??y duy�n n?

1.2.1. H?n th? c?a m?t th?i tu?i tr?

�Tu?i tr? trong ??i ng??i nh� v?n th??ng d�nh cho th? ca, c�n t�i, thay v� th? ca, t�i vi?t nh?ng t�c ph?m nh? g?i l� truy?n ng?n trong l�ng b�n tay. H?n th? c?a nh?ng ng�y tr? tu?i c?a t�i s?ng s�t trong nh?ng c�u chuy?n ?y�� - L?i t? b?ch c?a Kawabata Yasunari ?� n�i l�n nhi?u ?i?u r?ng ch�nh nh?ng t�c ph?m truy?n trong l�ng b�n tay v?a l� n?i b?c b?ch v?a l� ch?n n??ng n�u t�m h?n �ng�

1.2.2. �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay� c?a Kawabata

Truy?n trong l�ng b�n tay � c�i t�n ??y ?n � th� v?, v?i c�ch g?i t�n ??y h�nh t??ng, b?t gi�c ta h�nh dung hai b�n tay nh? xinh ?ang �p v�o nhau ?? t?o ra m?t kho?ng kh�ng nh? b� nh?ng d??ng nh? c� kh? n?ng dung ch?a trong l�ng c? th? gi?i v?n v?t; n� l� l�t c?t c?a kho?nh kh?c, l� kho?ng ng?ng ??ng, l� chi?c ch�a kh�a ?? m? c�nh c?a�C� th? n� r?t xa v?i, nh?ng c� khi ch? c?n x�e l�ng b�n tay ra, b?n ?� b?t g?p v� t?n th? gi?i�

CH??NG 2: TRUY?N NG?N TRONG L�NG B�N TAY � �T�C PH?M C?A CH�N KH�NG�

2.1. Th? gi?i c?a nh?ng chi?c g??ng soi

C?nh v?t, con ng??i v� t�nh y�u hi?n l�n trong su?t, m? ?o qua nh?ng chi?c g??ng soi. Th? gi?i ?y th?c m� nh? kh�ng th?c, m?i c�i ??p bi?n ?o nh? tan v�o h? kh�ng...Ch�nh s? giao thoa gi?a th?c v� ?o c?a hai th? gi?i c�ng t?n t?i v� soi chi?u l?n nhau ?� m? ra c? m?t kho?ng kh�ng v� t?n.

2.2. Th?i gian c?a nh?ng kho?nh kh?c

Kho?nh kh?c l� �kho?ng th?i gian h?t s?c ng?n�[21, tr.779] nh?ng l?i c� kh? n?ng m? ra nh?ng rung ??ng v� bi�n, n�o ??ng th?ng tr?m. Nh� ngh? s? Kawabata Yasunari t? ra h?t s?c t�i t�nh trong vi?c n?m b?t v� t�i hi?n nh?ng kho?nh kh?c ??c s�ng.

2.3. Kh�ng gian �v? ?c� nh?ng ch?a ??y s�ng gi�

Trong kh�ng gian c?a c?n nh�, c?a gi?c m?, th?m ch� ? khu ngh?a ??a, nh?ng nh�n v?t c?a Kawabata ???c s?ng v?i l�ng m�nh, ???c b?c l? h?t nh?ng n?i ni?m ri�ng t�y v? cu?c ??i, v? th�n ph?n v� t�nh y�u�Gi?ng nh? h�nh ?nh gi?t s??ng, chi?c l�, v� s�t?t c? ??u b� nh? nh?ng ch?a ??ng chi?u s�u c?a ??i d??ng, b??c ?i c?a th?i gian�Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay l� m?t th? gi?i c� ?�c ??c bi?t, nh? m?t bi?n xanh t? gi?u m�nh trong v? ?c mu�n m�u...

2.4. Th? gi?i nh�n v?t trong �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay�

V? ??p trinh b?ch, thu?n khi?t, nh?ng ti?ng l�ng kh�t khao c�i ??p c? m�i �m ?nh tr�n t?ng trang Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay. ?� l� th? gi?i c?a nh?ng ng??i l? kh�ch ?i t�m c�i ??p, l� nh?ng ng??i thi?u n?�kh�ng r� lai l?ch, kh�ng c� qu� kh?�

2.5. V? thanh vang ng�n sau nh?ng c�i k?t l?ng

K?t th�c m? trong Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay l� l?i k?t th�c ??y �m ?nh, m? ra bi�n ?? t?i ?a t?o ra nh?ng kho?ng tr?ng ?? ng??i ??c t? l?p ??y nh?ng kho?ng tr?ng ?y theo c�ch c?a ri�ng m�nh�

CH??NG 3: TRUY?N NG?N TRONG L�NG B�N TAY � G??NG M?T ??P TRONG D�NG CH?Y V?N CH??NG

3.1. Ho�i v?ng v? ??p truy?n th?ng v� nguy�n l� m? h?c d�n t?c Nh?t

Ni?m bi c?m t? m?t ngh�n n?m tr??c trong t�c ph?m Genji c?a n? s? Murasaki l?i ???c truy?n xu?ng ng�i b�t c?a Kawabata c?ng v?i nh?ng v? ??p truy?n th?ng ??c ?�o c?a d�n t?c Nh?t: t� �o kimono d?u d�ng, v?i l�n h??ng tr� ??o, v?i b�ng h�nh geisha�?� theo v�o nh?ng trang v?n c?a Kawabata ?? l�m n�n m?t n?i ho�i v?ng ??y �m ?nh�

3.2. �Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay� hay l� �T?ng b?ng tr�i�

Trong cu?c ??i c� nhi?u s? t�nh c?, ??c bi?t s? g?p g? t�nh c? trong v?n ch??ng l� s? ??ng ?i?u trong t�m h?n c?a nh?ng ng??i ngh? s?. Trong nguy�n l� s�ng t?o c?a m�nh, Kawabata v?i thi ph�p ch�n kh�ng ?� b?t g?p Hemingway v?i th? ph�p �t?ng b?ng tr�i�.

Kawabata Yasunari, v?i s? lao ??ng kh? h?nh tr�n nh?ng c�nh ??ng ch? ngh?a ?? cho ra nh?ng t�c ph?m ??p v� Bu?n ??m ch?t � ?�ng, ??m ch?t Thi?n v?i b�t ph�p hi?n ??i � thi ph�p ch�n kh�ng ?? g�p ph?n x�y n�n chi?c �c?u n?i gi?a hai b? ?�ng � T�y�.

K?T LU?N

T?t c? nh?ng g� hi?n h?u trong cu?c ??i n�y ??u ???c chi?c g??ng mang t�n ch�n kh�ng soi r?i, v?nh chi?u v� dung ch?a...B?i th? kh�ng l� ng?u nhi�n h?a s? ng??i H� Lan � Van G?c ph�t hi?n ra m?t ?i?u h?t s?c tinh t?: �v?i ng??i Nh?t, b?c hi?n gi? ch? n�n ?? t�m v�o vi?c suy ngh? v? t?ng ng?n c?�. Ng?n c? mang trong m�nh s? k?t tinh tinh ch?t c?a ??t tr?i, nh�n ng?m ng?n c? ta s? nghi?m th?y nhi?u ?i?u. C?ng nh? th?, truy?n ng?n trong l�ng b�n tay c?a Kawabata Yasunari ph?i ch?ng c?ng l� ng?n c? b� nh? gi?u m�nh d??i ?�m c�y to, l� gi?t s??ng v??ng m�nh tr�n l�, l� h?t c�t gi?u m�nh trong v? s�t?t c? ?n ch?a c? m?t v? tr? v� th?y v� chung�

Truy?n ng?n trong l�ng b�n tay v?i nh?ng chi?c g??ng soi chi?u v?n v?t, con ng??i, t�nh y�u; v?i nh?ng kho?nh kh?c ??c s�ng, v?i nh?ng c�i k?t l?ng m? h? m? ra kh�ng gian v� t?n�?� l� thi ph�p ch�n kh�ng Kawabata Yasunari d�ng ?? soi chi?u t?t c? nh?ng g� hi?n h?u.

T�I LI?U THAM KH?O

A. S�CH

[1] Nh?t Chi�u (2003), Nh?t B?n trong chi?c g??ng soi, Nxb Gi�o d?c.

[2] Nh?t Chi�u (2009), V?n h?c Nh?t B?n t? kh?i th?y ??n 1868, Nxb Gi�o d?c.

[3] ?�o Th? Thu H?ng (2007), V?n h�a Nh?t B?n v� Yasunari Kawabata, Nxb Gi�o d?c.

[4] Mitsuyoshi Numano (2009), �L?ch s? v� ??c tr?ng c?a V?n h?c Nh?t B?n � T? mononoaware ??n kawaii�, H?i th?o v?n h?c Nh?t B?n.

[5] T? s�ch Nobel v?n h?c (2005), Yasunari Kawabata tuy?n t?p t�c ph?m, Nxb Lao ??ng.

B. T?P CH�

[6] L?u ??c Trung (1999), �Thi ph�p ti?u thuy?t c?a Yasunari Kawabata nh� v?n l?n Nh?t B?n�, T?p ch� V?n h?c, (9/1999), tr.45- 48.

[7] V.V. �trinnic?p (1996), �Nh?ng quan ni?m th?m m? ??c ?�o v? ngh? thu?t c?a ng??i Nh?t�, T?p ch� V?n h?c, (5/1996), tr.60- 63.

C�C TH�NG TIN KH�C

H? v� t�n: Tr??ng Th? H?ng C�c

??a ch?: K01B/21 L� Tr?ng T?n, T? 11, T�n H�a, An Kh�, Thanh Kh�, ?� N?ng

S? ?i?n tho?i li�n h?: 01684.991.532

Email: chipchip308@yahoo.com

Ch? k� c?a t�c gi?:

:

NH?NG ??I M?I NGH? THU?T TI?U THUY?T C?A L� L?U TRONG �CHUY?N L�NG CU?I�

RENOVATIONS OF LE LUU�S NOVEL FEATURES IN

�CUOI VILLAGE�S TALE�

SVTH: V? Xu�n Tri?u

L?p 06CVH2, Khoa Ng? V?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

GVHD: PGS.TS. Nguy?n Phong Nam

Khoa Ng? V?n, Tr??ng ??i h?c S? Ph?m, ??i h?c ?� N?ng

T�M T?T

B?ng nh?ng s? ph?n ri�ng, cu?c ??i ri�ng, qua ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i�, L� L?u ?� soi chi?u hi?n th?c d??i nhi?u chi?u k�ch kh�c nhau. Nh?ng trang ti?u thuy?t c?a �ng v� th?, �nh h�o quang d??ng nh? nh?t d?n v� c� khi m?t h?n. Thay v�o ?� l� ch?t ??i t? c?a m?i s? ph?n, m?i cu?c ??i v?i nh?ng l?m lem ??i th??ng nh?t. V� ??y ch�nh l� m?t trong nh?ng ?i?u m?i m? m� L� L?u ?�ng g�p cho n?n ti?u thuy?t Vi?t Nam th?i k? ??i m?i.

ABSTRACT

By its own destinies, personal lives in �Cuoi village�s tale�, Le Luu has reflected the reality in many different dimensions. The halo of his novel�s pages, therefore, seems to gradually fade and sometimes clear away. Instead, that is the privacy of its own destinies, personal lives with spattering of daily life. And that is one of the new things that Le Luu contributes to Vietnam novels in the innovation era.

M? ??U

* L� do ch?n ?? t�i

K? t? sau n?m 1975, V?n h?c Vi?t Nam ??ng tr??c nhu c?u m? r?ng h?n n?a trong vi?c ph?n �nh m?i m?t cu?c s?ng ?a d?ng v� ph?c t?p, khuynh h??ng s? thi v� c?m h?ng l�ng m?n nh?t d?n v� ???c thay th? b?i c?m h?ng ??i t? th? s?. C�c v?n ?? v? cu?c s?ng, gi� tr? ??o ??c, � th?c d�n ch?, v? c�i t�i� ?� tr? th�nh ch? ?? n?i b?t khi?n cho v?n h?c c�ng ??i m?i m?nh m?. Ng??i ta h�nh dung l?i con ng??i, thay ??i c�ch mi�u t?, s? d?ng ng�n ng?, gi?ng ?i?u m?i.

Tr??c th?c t? ??y bi?n ??ng c?a l?ch s?, ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i� c?a L� L?u ra ??i nh? m?t b?c tranh sinh ??ng, kh?c ho? ch�n th?c nh?ng th�ng ng�y ??t n??c trong th?i k? ??i m?i. T�m hi?u t�c ph?m k? tr�n, ta s? hi?u th�m v? th? lo?i ti?u thuy?t c?a m?t th?i k? v?n h?c s�i ??ng. ??ng th?i qua ?� hi?u ???c nh?ng ?�ng g�p c?a nh� v?n cho n?n ti?u thuy?t Vi?t Nam giai ?o?n n�y.

* L?ch s? v?n ?? nghi�n c?u

Nghi�n c?u v? L� L?u v� c�c s�ng t�c c?a �ng n�i chung, ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i� n�i ri�ng c� nhi?u b�i vi?t ??ng tr�n c�c b�o, t?p ch�. Nh?ng b�i vi?t ?y h?u h?t ???c t�c gi? tuy?n ch?n ??a v�o cu?n T?p v?n c?a m�nh m?t c�ch kh� ??y ??. Ti�u bi?u c� m?t s? b�i vi?t nh?: �L� l?u� � tr�ch Ch�n dung v� ??i tho?i c?a Tr?n ??ng Khoa; �Ti?u thuy?t L� L?u th?i k? ??i m?i� c?a t�c gi? ?? H?i Ninh �

* Ph?m vi � ?�?i t???ng nghi�n c?u

D?a v�o ??c ?i?m th? lo?i ti?u thuy?t v� c�c t�c ph?m, trong ?? t�i n�y ch�ng t�i c? g?ng ch? ra nh?ng chuy?n bi?n v? quan ni?m con ng??i, nh?ng tr?n tr? t�m t�i� tr�n trang vi?t c?a nh� v?n L� L?u. ?? t�i s? kh�ng ?i v�o to�n b? t�c ph?m c?a �ng m� ch? t?p trung v�o m?t t�c ph?m th?i k? ??i m?i, ?� l�: Chuy?n l�ng Cu?i (1991)

* Ph??ng ph�p nghi�n c?u

Trong c�ng tr�nh n�y, ch�ng t�i s? d?ng m?t s? ph??ng ph�p ch? y?u sau: Ph??ng ph�p l?ch s? � x� h?i; Ph??ng ph�p so s�nh; Ph??ng ph�p ph�n t�ch.

* C?u tr�c ?? t�i

Ngo�i ph?n m? ??u, k?t lu?n v� danh m?c t�i li?u tham kh?o ?? t�i ???c c?u tr�c g?m hai ch??ng ch�nh.

Ch??ng m?t: L� l?u v� ti?u thuy?t Vi?t Nam th?i k? ??i m?i

Ch??ng hai: Nh?ng n�t ??c s?c c?a ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i�

N?I DUNG

Ch??ng m?t

NH� V?N L� L?U V� TI?U THUY?T VI?T NAM TH?I K? ??I M?I

1.1. Ti?u thuy?t Vi?t Nam th?i k? ??i m?i

1.1.1. Kha?i ni�?m ti�?u thuy�?t

C� th? hi?u ti?u thuy?t l�: �h�nh th?c t? s? c? l?n ??c bi?t ph? bi?n trong th?i c?n ??i v� hi?n ??i. V?i nh?ng gi?i h?n r?ng r�i trong h�nh th?c tr?n thu?t, ti?u thuy?t c� th? ch?a ??ng l?ch s? c?a nhi?u cu?c ??i, nh?ng b?c tranh phong t?c, ??o ??c x� h?i, mi�u t? c? th? c�c ?i?u ki?n sinh ho?t giai c?p, t�i hi?n nhi?u t�nh c�ch ?a d?ng� [14, tr.387].

1.1.2. Ti?u thuy?t Vi?t Nam tr??c th?i k? ??i m?i

C?m h?ng ch? ??o c?a ti?u thuy?t th?i k? n�y l� c?m h?ng l�ng m?n c�ch m?ng. G?t ra ngo�i nh?ng v??ng b?n ??i th??ng, nh?ng n?i bu?n c� nh�n, v??t l�n tr�n nh?ng hy sinh m?t m�t, v?n xu�i giai ?o?n n�y ph?n �nh kh� th? h�o h�ng, nh?ng chi?n c�ng hi?n h�ch c?a d�n t?c, h??ng con ng??i v? ph�a �nh s�ng v� t??ng lai.

1.1.3. Ti?u thuy?t Vi?t Nam th?i k? ??i m?i

V?n h?c ?� th?c s? ???c c?i tr�i, cho n�n ch? ??, ?? t�i ???c m? r?ng, kh�ng b? g� �p, kh�ng b? gi?i h?n. V?n h?c ?� t�m v? v?i �con ng??i ??i th??ng�, �con ng??i c� nh�n� nh?ng v?n �m?i�, v?n kh�ng d?m ch�n l�n l?i c? m� ??y s�ng t?o trong s? v?n ??ng kh�ng ng?ng c?a cu?c s?ng m?i. V?n h?c ???c tr? l?i �thi�n ch?c� c?a m�nh trong vi?c ph?n �nh ??i s?ng v� ?i?u ?y t?o n�n gi?ng ?i?u ?a thanh trong m?i t�c ph?m, trong t?ng t�c gi?.

1.2. S? nghi?p s�ng t�c v?n h?c c?a L� L?u

1.2.1. V�i n�t v? t�c gi?

Nh� v?n L� L?u sinh ng�y 12/12/1942 t?i m?t l�ng ngo�i ?� s�ng H?ng, th�n M?n Ho�, x� T�n Ch�u, huy?n Kho�i Ch�u - H?ng Y�n. �ng hi?n nay ?ang ??m nhi?m ch?c Gi�m ??c c?a Trung t�m V?n h�a Doanh nh�n t?i H� N?i.

1.2.2. S? nghi?p s�ng t�c

Tr??c khi tr? th�nh nh� ti?u thuy?t c� t�n tu?i, L� L?u ?� t?ng l� m?t c�y b�t truy?n ng?n. L� m?t nh� v?n - chi?n s?, tr?c ti?p ??ng trong h�ng ng? c?a nh?ng anh l�nh c? H?, n?m tr?i bao nhi�u ??ng cay c?a cu?c chi?n tranh, cho n�n s�ng t�c c?a �ng th??ng in ??m d?u ?n chi?n tranh v� ch?t ch?a bao suy t? tr?n tr? v? t�nh ng??i, t�nh ??i. T�c ph?m ti?u bi?u c?a �ng: Ng??i c?m s�ng (1970) - gi?i nh� b�o V?n ngh?; M? r?ng (1976); Th?i xa v?ng (1986) - gi?i A H?i nh� v?n Vi?t Nam; Chuy?n l�ng Cu?i (1991); S�ng ? ?�y s�ng (1994); Truy?n ng?n L� L?u (2003).

Ch??ng hai

NH?NG N�T ??C S?C C?A TI?U THUY?T

�CHUY?N L�NG CU?I�

2.1. T�m t?t t�c ph?m �Chuy?n l�ng Cu?i�

C�u chuy?n xoay quanh cu?c ??i ??y ?au kh? c?a b� ??t. Chuy?n b?t ??u v� k?t th�c b?ng c�i ch?t c?a b�. T? ??y, t�c gi? cho c�c nh�n v?t t�i hi?n l?i d�ng qu� kh? th�ng qua nh?ng m?i t�nh.

2.2. C?m h?ng bi k?ch thay th? cho ch?t s? thi v� c?m h?ng ng?i ca

2.2.1. Kh�i ni?m c?m h?ng - C?m h?ng bi k?ch

T�c ph?m ngh? thu?t ch�nh l� k?t qu? c?a c?m h?ng. ?i?u n�y ???c Nguy?n V?n H?nh, Hu?nh Nh? Ph??ng tri?n khai m?t c�ch c? th? v� ?i ??n k?t lu?n: �C?m h?ng l� s? thi?t tha v� nhi?t t�nh n?ng ch�y g?i n�n b?i m?t t? t??ng n�o ?� [7, tr.208- 209].

Cu?c s?ng con ng??i l� th? gi?i mu�n m�u, ch�nh v� th?, c?m h?ng c?ng mang nhi?u d?ng th?c kh�c nhau. C� c?m h?ng bi k?ch, c?m h?ng h�i k?ch, c?m h?ng l�ng m?n, c?m h?ng ch�m bi?m...

2.2.2. C?m h?ng bi k?ch trong v?n h?c Vi?t Nam tr??c v� sau th?i k? ??i m?i

N�i ??n c?m h?ng bi k?ch trong v?n h?c Vi?t Nam �tr??c th?i k? ??i m?i� l� n�i ??n m?t ch?ng ???ng d�i m� t�c ph?m ??u ti�n ch�nh l� truy?n thuy?t M? Ch�u - Tr?ng Th?y... C?m h?ng bi k?ch ???c ti?p n?i trong n?n v?n h?c vi?t cho ??n tr??c n?m 1945, ? giai ?o?n n�y bi k?ch ch�nh l� m?i xung ??t gi?a kh�t v?ng ch�nh ?�ng ri�ng t? c?a con ng??i v� kh? n?ng kh�ng th? th?c hi?n ???c nh?ng kh�t v?ng ?� trong cu?c s?ng.

V?n h?c giai ?o?n t? 1945 ??n tr??c th?i k? ??i m?i v?i nhi?m v? ??ng vi�n c? v? n�n ???c vi?t ho�n to�n b?i ch?t s? thi v� c?m h?ng l�ng m?n. C?m h?ng bi k?ch h?u nh? kh�ng xu?t hi?n, kh�ng ???c kh?i ngu?n.

Sau n?m 1986, v?n h?c ? giai ?o?n n�y kh�ng ch? c� bi k?ch c?a s? m?t m�t m� c�c nh� v?n th?i k? ??i m?i c�n kh?c ho? t?n bi k?ch l?c l�ng c?a ng??i l�nh sau cu?c chi?n. Kh�ng ch? d?ng l?i m?i quan h? gi?a con ng??i v?i ho�n c?nh, v?n h?c th?i k? ??i m?i c�n kh�m ph� bi k?ch trong m?i quan h? gi?a con ng??i v?i con ng??i ? nh?ng cung b?c kh�c nhau.

2.2.3. C?m h?ng bi k?ch trong ti?u thuy?t �Chuy?n l�ng Cu?i�

Nh� v?n L� L?u ?� kh?c ho? ??m n�t nh?ng bi k?ch xu?t ph�t t? ho�n c?nh x� h?i. B� ??t - nh�n v?t ch�nh c?a ti?u thuy?t Chuy?n l�ng Cu?i r?i v�o th?m k?ch ho�n to�n do ho�n c?nh mang l?i. B?ng c?m h?ng bi k?ch, L� L?u ?� tinh t? kh�m ph� t?n c�ng chi?u s�u c?a n?i ?au m� ng??i ph? n? ?�ng th??ng ?y ph?i tr?i qua. T?ng d�ng ch? nh? th?m ??m n??c m?t c?a ng??i c?m b�t. Nh� v?n ?� ??y bi k?ch l�n ??n ??nh ?i?m b?ng c�i ch?t ??y b?t ng? v� �kh�ng b�nh th??ng� ch�t n�o c?a ng??i m? ?�ng th??ng.

2.3. M?t c�ch nh�n m?i v? hi?n th?c n�ng th�n Vi?t Nam

? t�c ph?m Chuy?n l�ng Cu?i, nh?ng s?c m�u kh�c nhau c?a b?c tranh l�ng qu� Vi?t Nam ???c nh� v?n ph?n �nh kh� s?c n�t. L?n theo cu?c ??i c?a m?i nh�n v?t, �s?c m�u n�ng th�n� c? hi?n hi?n m?t c�ch t? nhi�n, ?m ?p s?c s?ng. H?n th? n?a, nh?ng t?p t?c, l? th�i, phong v?, t?p qu�n c?a l�ng qu� Vi?t Nam ???c mi�u t? m?t c�ch ch�n th?c v?i m?t ch?t gi?ng ??m th?m, y�u th??ng h?n h?u.

2.4. S? ??i m?i trong k?t c?u t�c ph?m

2.4.1. T�nh hu?ng truy?n

Khi ??c Chuy?n l�ng Cu?i c?a L� L?u, ch�ng ta th?y n?m n?p lo s?, h?i h?p cho s? ph?n c?a nh�n v?t. V� d??ng nh? ?� m? nh?ng trang s�ch ??u ti�n th� kh�ng ai c� th? g?p s�ch l?i m� ph?i ti?p t?c ??c, ti?p t?c theo d�i di?n bi?n c�u chuy?n. C� ???c ?i?u n�y l� do t�c gi? ?� kh�o l�o x�y d?ng nh?ng t�nh hu?ng truy?n b?t ng?, gay c?n.

2.4.2. K?t th�c truy?n

Trong t�c ph?m, ta nh?n th?y nh� v?n ?� g�y ???c s? b?t ng? cho ng??i ??c trong c�ch k?t th�c t�c ph?m. V?i ki?u k?t n�y th?c s? ?� cho ng??i ??c c?m gi�c y�n l�ng v� nh�n v?t m� m�nh y�u th�ch cu?i c�ng c?ng v? ???c �b?n ??�.

2.5. S?? ?a da?ng trong gi?ng ?i?u tr?n thu?t

2.5.1. Gi?ng ?i?u h�i h??c, tr�o ti?u

C� th? n�i gi?ng ?i?u h�i h??c l� m?t trong nh?ng ch?t gi?ng ???c L� L?u th? hi?n ??m n�t trong t�c ph?m c?a m�nh. Ch�nh ch?t gi?ng ?� ?� gi�p nh� v?n ??a nh?ng y?u t? c?a v?n h?c tr�o ti?u d�n gian v�o t�c ph?m. Ch�nh ch?t gi?ng h�i h??c t?u t�o gi�p cho t�c ph?m c?a �ng g?n g?i h?n v?i b?n ??c. ? ?�, kh�ng c�n ch? cho gi?ng ?i?u s? thi, m� ng�n ng? su?ng s� ??i th??ng ???c nh� v?n s? d?ng m?t c�ch t�i t�nh, ??m n�t, nhi?u h?n trong c�c t�c ph?m.

2.5.2. Gi?ng tri?t l�, ng?m ng�i x�t th??ng

Ngo�i gi?ng h�i h??c h�m h?nh t?o n�n nh?ng trang vi?t �s?c ng?t�, �l�m l?nh�, L� L?u c�n tr?n thu?t v?i ch?t gi?ng tri?t l�, ng?m ng�i x�t th??ng. Ch?t gi?ng n�y th??ng l� tr?n thu?t nh?ng suy ngh? c?a nh�n v?t v� ch�nh gi?ng ?i?u mang t�nh suy t? tri?t l� ?� g�p ph?n l�m cho s?c kh�i qu�t c?a t�c ph?m s�u s?c h?n.

K?T LU?N

C� th? nh?n th?y ch�nh nh?ng thay ??i quan ni?m v? c�ch nh�n hi?n th?c, con ng??i c?ng nh? nh?ng n? l?c trong s�ng t?o ngh? thu?t khi?n t�c ph?m c?a L� L?u th?i k? ??i m?i ?� g�p ph?n t�ch c?c trong vi?c ??i m?i n?n ti?u thuy?t Vi?t Nam ???ng ??i.

V? m?t n?i dung, ta th?y r?ng, v?i c�i nh�n s?c b�n, L� L?u th?c s? ?� c� nh?ng ?�ng g�p to l?n cho n?n ti?u thuy?t Vi?t Nam ???ng ??i. Chuy?n l�ng Cu?i ?� ??i tho?i ???c v?i cu?c s?ng. H?n th? n?a, nh?ng nh�n v?t nh? b� ??t, L?u Minh Hi?u� v?a mang nh?ng n�t ri�ng l?i v?a mang t�nh kh�i qu�t s�u s?c ??c ?i?m c?a m?t l?p ng??i thu?c �th?i xa v?ng�.

V? m?t ngh? thu?t, ch�ng ta th?y r�, d??ng nh? chuy?n ??ng ??ng sau c�c s? ki?n, s? vi?c l� d�ng t? t??ng, l� nh?ng chi�m nghi?m m� �ng mu?n g?i g?m t?i b?n ??c. ??c bi?t, nh?ng t? t??ng ?y ???c ng??i c?m b�t kh�o l�o ??a v�o gi?a c�c d�ng, c�c ch??ng, gi?a c�c s? ki?n, chi ti?t ng?n ng?n c?a ??i s?ng.


T�I LI?U THAM KH?O

1. L?i Nguy�n �n (2004), 150 thu?t ng? v?n h?c, Nxb ??i h?c Qu?c gia H� N?i.

2. Phan C?? ?? (2005), V?n h?c Vi?t Nam th? k? XX, Nxb Gi�o d?c, H.

3. Nguy?n V?n H?nh - Hu?nh Nh? Ph??ng (1999), L� lu?n v?n h?c - v?n ?? v� suy ngh?, Nxb Gi�o d?c, H.

4. Tr?n ??ng Khoa (1994), Ch�n dung v� ??i tho?i, Nxb Thanh Ni�n.

5. Nguy?n V?n Long, Nguy?n ??ng M?nh (??ng ch? bi�n) (2002), L?ch s? v?n h?c Vi?t Nam (T?p 3), Nxb ??i h?c S? ph?m H� N?i.

6. Ph??ng L?u, Tr?n ?�nh S?, L� Ng?c Tr� (1987), L� lu?n v?n h?c, Nxb Gi�o d?c, H.

7. L� L?u (2003), T?p v?n, Nxb V?n ho� th�ng tin, H.

8. L� L?u (2006), Chuy?n l�ng Cu?i, Nxb V?n h?c, H.

9. ?? H?i Ninh (2006), �Ti?u thuy?t L� L?u th?i k? ??i m?i�, T?p ch� Nghi�n c?u V?n h?c, s? 7- 2006.

10. Nguy?n Kh?c S�nh (2008), �?i t�m phong c�ch chung c?a V?n h?c�, T?p ch� nghi�n c?u V?n h?c, s? 2-2008.